Le Roi Est Mort, Vive Le Roi?

“Αντιγράφω την είδηση από το tvxs.gr: Στο πλαίσιο ενός πειράματος με τίτλο «Behind Closed Doors on the Net», πέντε δημοσιογράφοι από τέσσερις χώρες, Καναδά, Γαλλία, Ελβετία και Βέλγιο, θα κλειστούν μέσα σε ένα σπίτι, στο Περιγκόρ της Νότιας Γαλλίας, από την 1η Φεβρουαρίου ως την 5η του ίδιου μήνα και θα έχουν ως μοναδική πηγή ενημέρωσης τους δύο δημοφιλέστερους τόπους κοινωνικής δικτύωσης, Facebook και Twitter.

Οι πέντε δημοσιογράφοι δεν θα έχουν στη διάθεση τους κανένα άλλο μέσο ενημέρωσης -ραδιόφωνο, τηλεόραση, εφημερίδα- παρά μόνο το Twitter και το Facebook. Στόχος του περίεργου εγχειρήματος είναι η διερεύνηση της αξιοπιστίας, σε επίπεδο ενημέρωσης, των δύο τόπων κοινωνικής δικτύωσης, αλλά και το κατά πόσο αυτά τα δύο μέσα μπορούν να αποτελέσουν μια σοβαρή απειλή για τα παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης.”

Το πείραμα αν και μου φέρνει λίγο σε ρεάλιτυ τύπου  Big Brother, θα έχει μεγάλο ενδιαφέρον. Ούτε λίγο ούτε πολύ το Facebook και το twitter, αποτελούν από τις δημοφιλέστερες ιστοσελίδες – υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης και αν ρίξει κάποιος μια ματιά στα στατιστικά χρήσης θα καταλάβει ότι μιλάμε για ένα αρκετά μεγάλο νούμερο ανθρώπων. 350 εκατομμύρια χρήστες καταγράφει το Facebook που ξοδεύουν τουλάχιστον 55 λεπτά κάθε μέρα στη σελίδα του, με τουλάχιστον 50 εκατομμύρια ενημερώσεις κάθε μέρα.

Μα θα μου πείτε, έχει τόση σημασία τι γίνεται σε μια σελίδα στο διαδίκτυο; Ας προσπαθήσουμε να βγάλουμε κάποια συμπεράσματα συγκρίνοντας, με ένα άλλο πιο παλιό και πιο δημοφιλές μέσο, τον βασιλιά  της ενημέρωσης, την τηλεόραση. Σήμερα αποτελεί ένα από τα πλέον διαδεδομένα μέσα με περίπου 1.5 δις εκατομμύρια τηλεθεατές, που περνάνε κατά μέσο όρο (τουλάχιστον στο δυτικό κόσμο) 20 ώρες την εβδομάδα μπροστά της. Η οικονομία που στηρίζεται στην τηλεόραση, φτάνει σε νούμερα μεγαλύτερα από το ΑΕΠ πολλών ανεπτυγμένων χωρών. Η ενσωμάτωση της στην κοινωνία τεράστια, ενδεικτικά, η αναλογία τηλεοπτικών συσκευών ανά τηλεθεατή είναι 5 προς 1, θα μπορούσα να συνεχίσω και να παραθέσω και άλλα στατιστικά αλλά…

Το σημαντικότερο που θα πρέπει κανείς να εξετάσει κανείς είναι ο ρόλος που έπαιξε η τηλεόραση στην διαμόρφωση της κουλτούρας μας. Αλήθεια πόσο άλλαξε η τηλεόραση τον τρόπο που αντιμετωπίζουμε τον κόσμο; ποια νέα στοιχεία έβαλα στην καθημερινότητα μας; πόσο καταλυτική ήταν η επιρροή της στη διαμόρφωση της προσωπικότητάς μας ατομικά αλλά και τις συλλογικής νοοτροπίας; Χιλιάδες μελέτες έχουν γραφτεί για την επίδραση της τηλεόρασης στον πολιτισμό μας και ανεξάρτητα με το αν κλίνουν προς το θετικό ή το αρνητικό, όλες τονίζουν την βαθιά και καταλυτική επίδραση της σε όλους τους τομείς της ζωής μας που κανείς δεν θα μπορούσε να προβλέψει στις απαρχές τις ιστορίας της.

Σήμερα ζούμε μια νέα επανάσταση της πληροφορίας, πιο ραγδαία, πιο έντονη, πιο μαζική, που αρχίζει και σκιάζει την επίδραση της τηλεόρασης. Είναι σίγουρο πώς μέσα από το πρίσμα των νέων μέσων θα αλλάξουμε πολλά στοιχεία από την κοινωνική μας ζωή.

Ο Βασιλιάς λοιπόν απεβίωσε ( ή έστω αργοπεθαίνει). Όμως… ζήτω ο νέος Βασιλιάς;

Όλα στη fora

Αντιγράφω την είδηση από το www.tvxs.gr: «Ανακλήθηκε, πριν λίγες μέρες, ο διορισμός του Α. Κουτούπη στη θέση του Γενικού Γραμματέα για τις ΔΕΚΟ, λόγω του γεγονότος ότι ο κ. Κουτούπης, ο οποίος είναι στέλεχος της ΝΔ, είχε εκφραστεί με «χυδαίους, υβριστικούς και ακραίους χαρακτηρισμούς για την κυβέρνηση» στη σελίδα του στο Facebook, το βράδυ των εκλογών. Σύμφωνα με την κυβερνητική ανακοίνωση, ο κ. Κουτούπης, που είχε διοριστεί μόλις 24 ώρες νωρίτερα στην Ειδική Γραμματεία Δημοσίων Επιχειρήσεων & Οργανισμών, έχει μεν ένα αξιόλογο βιογραφικό, αλλά, όπως ήρθε στο φως, «όχι μόνο στερείται των στοιχείων της εμπιστοσύνης και του ήθους, που είναι απαραίτητα για να υπηρετεί Έλληνας πολίτης σε δημόσια θέση, αλλά είναι επίσης έκθετος και υπόλογος».

Ποια είναι, ή πρέπει να είναι, τα κριτήρια επιλογής ενός Γενικού Γραμματέα, δεν είναι της παρούσης. Πέρα από την πολιτική διάσταση της είδησης, υπάρχουν και δύο άλλα σημαντικά κομμάτια που πρέπει να δούμε.

Ο ρόλος που παίζουν τα νέα μέσα στη διαμόρφωση της εικόνας του εαυτού, με την κοινωνική έννοια, είναι πλέον ένα σημαντικό θέμα. Η  μεγάλη επανάσταση του να μοιράζομαι μέσα σε ένα δίκτυο τις απόψεις μου, τις προσωπικές μου προτιμήσεις, τις φωτογραφίες μου και άλλα προσωπικά μου στοιχεία, μας αναγκάζει να αναθεωρήσουμε την στάση μας για την ιδιωτικότητα. Το φαινόμενο έχει παρουσιαστεί μόλις πολύ πρόσφατα στην Ελλάδα, αλλά τα τελευταία χρόνια, στις δυτικές κοινωνίες, πολύ συχνά, εμφανίζεται μια ιστορία με πρωταγωνιστές ανθρώπους, που, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, τα στοιχεία που έδωσαν για τον εαυτό τους χρησιμοποιήθηκαν με καλό ή με κακό τρόπο.

Το θέμα το έχουμε σχολιάσει ξανά και στο παρελθόν και θα το συναντάμε όλο και πιο συχνά. Ο καθένας, όμως, πρέπει να γνωρίζει πως, από τη στιγμή που δημοσιεύει κάτι στο διαδίκτυο, αυτό παύει να αποτελεί προσωπικό δεδομένο και μπορεί να το χρησιμοποιήσει οποιοσδήποτε. Ας μην βιαστούμε να ξορκίσουμε το Internet – “Μεγάλος Αδερφός”. Το αντίστοιχο ισοδύναμο θα ήταν να βγω στην  πλατεία Φαρμάκη και να φωνάξω κάτι. Δεν μπορώ να κατηγορήσω κανέναν, πέρα από τον εαυτό μου, αν είπα μερικές κουβέντες παραπάνω.

Βέβαια, υπάρχει και άλλη μια ανάγνωση της είδησης, που ίσως να μην είναι εμφανής, αλλά έχει και αυτή μεγάλη σημασία. Όταν, πριν λίγο καιρό, κάποιοι μιλούσαν για ανοιχτές διαδικασίες, το ρόλο του διαδικτύου στην ηλεκτρονική διακυβέρνηση, και άλλα συναφή, πολλοί ήταν εκείνοι που γελούσαν ειρωνικά, λέγοντας ότι στην Ελλάδα αυτά δεν γίνονται. Όμως, άσχετα από την πολιτική βούληση, τα κριτήρια, τα αποτελέσματα της διαδικασίας και ακόμα-ακόμα και τα ευτράπελα, η νοοτροπία αλλάζει και σιγά – σιγά συνειδητοποιούμε τον ρόλο που μπορεί να παίξουν τα νέα μέσα στη σύγχρονη κοινωνία.

Μην μπερδευόμαστε, όμως. Δεν αρκεί να ψάχνουμε το Internet για να ανακαλύψουμε ευάλωτα σημεία ή για να διασπείρουμε φήμες και να ανακαλύψουμε προσωπικά δεδομένα, όπως κάνουμε μέχρι τώρα. Πρέπει να αρχίσουμε εν γνώσει μας, σαν κοινωνία, να αποζητούμε τη δημοσίευση δεδομένων στο διαδίκτυο. Πόθεν έσχες, υπουργικές αποφάσεις, νομοσχέδια, προϋπολογισμοί, έξοδα οργανισμών, προσλήψεις, συμφωνίες, όλα στο Facebook!

Facebook Economics

Πολλές φορές έχουμε κουβεντιάσει για το πόσο σημασία έχει παίξει το Facebook στην ανάπτυξη των social media. Ανεξάρτητα από την γενικότερη κριτική και τη θέση που παίρνει ο καθένας, πρέπει ίσως όλοι λίγο πολύ να παραδεχτούν ότι το Facebook αποτελεί ένα σύγχρονο κοινωνικό φαινόμενο, τουλάχιστον στις δυτικές κοινωνίες, με τα καλά του και με τα κακά του.

Πέρα από όλα όμως το Facebook συνεχίζει να αποτελεί μια ταχύτατα αναπτυσσόμενη επιχείρηση στο χώρο του διαδικτύου. Τι σημαίνει αυτό πρακτικά: μιλάμε πλέον για μια από τις διαδικτυακές επιχειρήσεις της οποίας τα οικονομικά μεγέθη αγγίζουν πολύ μεγάλα νούμερα. Μαζί με την Google και την Yahoo, αποτελεί πλέον μια από τις «πολυεθνικές» του Internet.

Τα κεφάλαια που επενδύονται στην ανάπτυξη των εταιριών αυτών είναι χρήματα που επενδύονται κυρίως στην ανάπτυξη τεχνολογίας, την αγορά τεχνογνωσίας και την έρευνα, και όλα αυτά στο διαδίκτυο μεταφράζονται σε επενδύσεις προς νέους ανθρώπους.

Τα νούμερα μιλάνε από μόνα τους:

Ακολουθεί πολιτική διαφήμιση

Μιας και σιγά σιγά παίρνουμε απόσταση από τις εκλογές, έχει πολύ μεγάλο ενδιαφέρον (τουλάχιστον για όσους ασχολούνται με το αντικείμενο) να δούμε πώς κινήθηκε η διαφήμιση των πολιτικών και των κομμάτων. Κανένας δεν μπορεί να παραβλέψει το γεγονός ότι οι περισσότεροι υποψήφιοι και τα κόμματα αποφάσισαν να επενδύσουν για την προβολή τους στο διαδίκτυο. Φυσικά για άλλη μια φορά τον πρώτο λόγο είχαν τα παραδοσιακά μέσα επικοινωνίας (τηλεόραση, εφημερίδες) αλλά μόνο και μονό η στροφή στο διαδίκτυο σηματοδοτεί μια νέα τάση που υπάρχει, όχι μόνο για την διαφήμιση, αλλά πολύ περισσότερο για την κοινωνία.

Τα επιτελεία και επικοινωνιολόγοι προσπάθησαν να κάνουν το προφανές. Πήραν τον πιο επιτυχημένο πολιτικό ( από πλευράς επικοινωνίας) των τελευταίων χρόνων, τον Μπαρακ Ομπάμα, ανάλυσαν την στρατηγική που εφάρμοσε στις αμερικάνικες προεδρικές εκλογές και ανακάλυψαν… την Αμερική.

Κατάλαβαν τα τζιμάνια οι επικοινωνιολόγοι, ότι τη μεγαλύτερη αξία στη διαφήμιση την έχει η εμπειρική και προσωπική τοποθέτηση του κοινού πάρα το branding. Για να το πω πιο απλά. Έχει μεγαλύτερη σημασία η άποψη  του φίλου, του γείτονα ή του γνωστού για ένα προϊόν, πάρα το οποιοδήποτε τηλεοπτικό σποτάκι.

Αρκεί να πω σε έναν μικρό κύκλο ανθρώπων την προσωπική μου άποψη για ένα προϊόν και αυτομάτως μπορώ να δημιουργήσω μια τάση. Πόσο μάλλον στον νέο κόσμο των νέων μέσων όπου η προσωπική άποψη δεν χρειάζεται να ειπωθεί πρόσωπο με πρόσωπο, αλλά μεταφέρεται με τρομερές ταχύτητες, από το blog μου, το Facebook μου, to twitter μου και το email μου.

Ακριβώς αυτή η συνειδητοποίηση έκανε τους πολιτικούς και τα κόμματα να επενδύσουν χρόνο, χρήμα και πολύ περισσότερο σε ανθρώπους με τεχνογνωσία για να εκμεταλλευτούν τα social networks και τα νέα μέσα, όσο το δυνατό περισσότερο. Το θετικό λοιπόν στην όλη υπόθεση είναι ότι υπήρξε μια στροφή προς το διαδίκτυο.

Βασικό στοιχείο: η απεξάρτηση από τα μεγάλα δίκτυα διαφήμισης και επικοινωνίας. Όταν με πολύ λιγότερα χρήματα μπορείς να προβληθείς από το διαδίκτυο, γιατί να χορέψει στον ρυθμό της τηλεόρασης. Προφανώς και αυτό δεν σημαίνει ότι από τη μία μέρα στην άλλη θα σταματήσουν οι πελατειακές σχέσεις των μέσων με την πολιτική, αλλά η σταδιακή απεξάρτηση και τα δεδομένα της αγοράς μπορούν να πετύχουν αυτό που κανένας νόμος διαφάνειας δεν πρόκειται να καταφέρει.

Βέβαια υπάρχει μια μικρή λεπτομέρεια. Ο θαυμαστός κόσμος του internet αποκαλύφθηκε για αυτούς λίγο αργά, και κατά τη διάρκεια προεκλογικής περιόδου.
Στην πραγματική ζωή, ο πολίτης ξέρει ότι στην προεκλογική περίοδο ο υποψήφιος βουλευτής, θα έρθει να τον βρει, θα ακούσει τα προβλήματά του, θα σταθεί δίπλα του, θα κάνει εμφάνιση στο καφενείο κ.οκ. για να εξασφαλίσει έναν σταυρό. Η αναλογία υπάρχει παντού. Για να δούμε λοιπόν ποιοί θα συνεχίσουν να υπάρχουν στο internet και μετά τις εκλογές.

Ένας θαυμαστός καινούριος κόσμος;

Αλιεύω μια μικρής σημασίας είδηση από το www.kathimerini.gr

“Ένα ζευγάρι Αυστραλών έλαβε νομικά έγγραφα μέσω του δημοφιλούς Facebook και φέρεται ότι είναι η πρώτη φορά που το Facebook χρησιμοποιείται για αυτό το σκοπό. Ο Μαρκ Μακόρμακ, δικηγόρος στην Καμπέρα, έπεισε δικαστήριο να του επιτρέψει να χρησιμοποιήσει τον ασυνήθιστο αυτό τρόπο καθώς όλες οι άλλες του προσπάθειες να έρθει σε επαφή με το ζευγάρι είχαν πέσει στο κενό. Το ζευγάρι έχασε το σπίτι του καθώς απέτυχε να αποπληρώσει τις δόσεις δανείου ύψους άνω των 67 χιλιάδων δολαρίων. Ο κύριος Μακόρμακ δήλωσε ότι κατέφυγε στο Facebook για να εντοπίσει το ζευγάρι μετά από αλλεπάλληλες προσπάθειες εντοπισμού του μέσω ταχυδρομείου στη διεύθυνση του σπιτιού τους και μέσω email. Ο δικηγόρος εντόπισε τη σύζυγο στο Facebook και χρησιμοποίησε τις πληροφορίες που βρήκε εκεί, όπως η ημερομηνία γέννησής της για να το παρουσιάσει ενώπιον του Ανώτατου Δικαστηρίου ως απόδειξη της ταυτότητάς της. Ο δικαστής έδωσε την άδειά του να χρησιμοποιηθεί το Facebook με το αιτιολογικό ότι τα έγγραφα εστάλησαν μέσω προσωπικού email κι έτσι δεν μπορούσε να υπάρξει πρόσβαση σε αυτά τρίτων προσώπων.”

Για όσους δεν γνωρίζουν, το facebook είναι μια σελίδα στο διαδίκτυο όπου ο καθένας μπορεί να “ανεβάσει “ περιεχόμενο και πληροφορίες για την ζωή του, και να μοιραστεί αυτά τα στοιχεία με φίλους. Κατά καιρούς έχουμε μιλήσει για τα θέματα που αφορούν το διαδίκτυο και την ιδιωτική ζωή. Προφανώς από τη στιγμή που κάποιος δημοσιεύει το οτιδήποτε σε ένα μέσο θα πρέπει να αντιλαμβάνεται ότι σε αυτά τα δεδομένα θα μπορεί να έχει πρόσβαση ο καθένας και είναι πολύ πιθανό να τα χρησιμοποιήσει και εναντίον του.

Όμως από τη στιγμή που η τεχνολογία έχει εισέλθει τόσο έντονα στη ζωή μας θα πρέπει να αποδεχτούμε και αυτό το κομμάτι της. Θα πρέπει επίσης να σημειώσουμε ότι τα τελευταία χρόνια  οι νομικοί ήρθαν πολλές φορές  σε αμηχανία και αρκετοί νόμοι χρειάστηκε να επαναπροσδιοριστούν με βάση τα νέα δεδομένα της εποχής. Η τηλεόραση για παράδειγμα  σίγουρα οδήγησε τους νομοθέτες να προσαρμόσουν αρκετές διατάξεις και νόμους, γιατί πλέον αποτελούσε αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνίας. Το γεγονός είναι ότι  και το διαδίκτυο ασκεί (σιγά-σιγά) την επηρροή του.

Πρόσφατα, με τις αμερικανικές προεδρικές εκλογές, ζήσαμε και την άλλη πλευρά. Η χρήση των τεχνολογιών του διαδίκτυο αποτέλεσε κρίσιμο παράγοντα που καθόρισε το αποτέλεσμα. Μάλιστα  η προβολή και η ανταλλαγή πληροφοριών δεν οργανώθηκε κεντρικά, από κάποιο επιτελείο του Ομπάμα, αλλά κυρίως από τους εκατομμύρια ανώνυμους οπαδούς του. Το φαινόμενο αυτό, της αυτο-οργάνωσης των πολιτών μέσω των νέων τεχνολογιών, σίγουρα θα έφτανε και στην Ελλάδα. Με αφορμή τα τελευταία θλιβερά γεγονότα γύρω από το θάνατο του 15χρονου Αλέξανδρου, ενεργοποιήθηκαν νέοι τρόποι επικοινωνίας, πληροφόρησης, σχολιασμού, ακόμα και αντίδρασης, και συμμετείχαν χιλιάδες πολίτες

Είδαμε αυτόπτες μάρτυρες με video τραβηγμένα με το κινητό, άμεση καταγραφή των γεγονότων, στιγμιαία ενημέρωση για την κατάσταση στους δρόμους και τα επεισόδια, σχολιασμούς , αρθογραφία, φωτογραφίες, ομάδες που διοργάνωναν αντιδράσεις και εκδηλώσεις, μαζικά μηνύματα email. Πολλοί μίλησαν για τη δημοσιογραφία των πολιτών, συμφωνώ (με κάποιες επιφυλάξεις).

Το θέμα είναι ότι η τεχνολογία και ιδιαίτερα το internet επηρεάζει πλέον πολύ περισσότερο την κοινωνία μας και μετουσιώνεται σε κοινωνικό φαινόμενο και καταλύτη που θα δημιουργήσεις νέες αντιλήψεις για τον κόσμο που ξέρουμε. Ένας θαυμαστός καινούριος κόσμος;