Αρχείο

Archive for Μαΐου 2009

Μόσχα – Κάννες, 1 – 0

29/05/2009 Σχολιάστε

Το θέμα το έχουμε ξανασυζητήσει. Πέρυσι με αφορμή κάποια άλλα γεγονότα λέγαμε πώς η κουλτούρα δημιουργείται καθημερινά από το σύνολο των πολιτών, είναι κάτι ζωντανό που εκφράζει την κοινωνία και τα όσα συμβαίνουν. Για αυτό και δεν θα πρέπει να μας εκπλήσσει που ένας μεγάλος διαχειριστής επικοινωνίας, η τηλεόραση, μας ταΐζει με ανάλαφρα και ανούσια show. Πρέπει όμως να παραδεχτούμε ότι αυτή είναι η μαζική κουλτούρα της εποχής μας. Αν για παράδειγμα η μαζική κουλτούρα του λαού μας ήταν δεμένη με άλλα πράγματα, στις τηλεοράσεις θα φιγουράριζαν άλλα γεγονότα ως πρώτη είδηση.

tv
Την εβδομάδα αυτή μια πολύ όμορφη είδηση πέρασε στα ψιλά. Προσωπικά ούτε εγώ θα το μάθαινα αν δεν μου το σύνεστηνε κάποιος φίλος. Μεταφέρω την είδηση που μας έρχεται από τις Κάννες «Η ταινία «Κυνόδοντας» του Γιώργου Λάνθιμου τιμήθηκε το Σάββατο το βράδυ με το πρώτο βραβείο του τμήματος «Ένα Κάποιο Βλέμμα» του 62ου Φεστιβάλ Καννών στο οποίο συμμετείχε. Δέκα χρόνια μετά το «Μια αιωνιότητα και μια μέρα» του Θόδωρου Αγγελόπουλου, μια ελληνική ταινία βραβεύεται στις Κάννες και μάλιστα σε επίσημο τμήμα του φεστιβάλ. Διότι το «Ένα Κάποιο Βλέμμα» δεν θεωρείται παράλληλο τμήμα, είναι μέρος του επίσημου προγράμματος, έχει τον ίδιο καλλιτεχνικό διευθυντή και περιλαμβάνει ταινίες νέων δημιουργών. 20 ήταν οι φετινές ταινίες, από ισάριθμες χώρες και ο «Κυνόδοντας» μια από αυτές.»
Σίγουρα, για κάποιος μπορεί μια τέτοια διάκριση να μην αποτελεί σημαντικό γεγονός, όμως θα πρέπει να θυμηθούμε ότι ο ελληνικός κινηματογράφος έχει βραβευτεί στις Κάνες άλλες πέντε φορές: η Μελίνα Μερκούρη για το «Ποτέ την Κυριακή», ο Κακογιάννης για την «Ηλέκτρα» (βραβείο καλύτερης μεταφοράς θεατρικού έργου) και ο Θόδωρος Αγγελόπουλος (σεναρίου για το «Ταξίδι στα Κύθηρα», Μεγάλο Ειδικό Βραβείο της Κριτικής Επιτροπής για το «Βλέμμα του Οδυσσέα» και Χρυσό Φοίνικα για το «Μια αιωνιότητα και μια μέρα»).

Το θέμα λοιπόν δεν είναι αν ο Λάνθιμος πέτυχε κάτι σημαντικό, αλλά ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζουμε εμείς αντίστοιχα γεγονότα. Βλέπετε, στη κοινωνία μας κάποια πράγματα τα έχουμε παρερμηνεύσει εντελώς. Αλήθεια, εμείς γιατί κάναμε σημαία μας τη συμμετοχή μας στη Eurovision και όχι στις Κάννες; Γιατί ήταν σημαντικό να βγει πρώτος ο Σάκης και όχι ο Γιώργος; Γιατί παρακολουθήσαμε με ευλάβεια τον τελικό της Eurovision και όχι ένα φεστιβάλ;

Στα παραπάνω ερωτήματα ο καθένας μπορεί να δώσει τις δικές του απαντήσεις, προσωπικά νομίζω ότι ο κόσμος έχει κριτήριο και μπορεί να καταλάβει τη διαφορά μόνο που το κριτήριό του μπερδεύετε από την εικονική πραγματικότητα της τηλεόρασης και τα αλλεπάλληλα διαφημιστικά σποτάκια. Προσοχή όμως, μπορεί να είναι σχετικά ανώδυνο όταν η κοινωνία μανιπουλάρεται για την Eurovision, τι γίνεται όταν το αντίστοιχο σκηνικό στήνεται και για τις Ευρωεκλογές για παράδειγμα; Ο διανοητικός χειρισμός, η μόνιμη απειλή, η διαστροφή της γλώσσας και το ψέμα είναι καθημερινά, και ξέρετε κάτι; Ακριβώς αυτή η καθημερινή μικρή δικτατορία ( μέσα από τη δομή της οικογένειας) είναι και το θέμα της ταινίας του Γιώργου Λάνθιμου, Κυνόδοντας.

Advertisements

Βιβλία για πέταμα….

22/05/2009 Σχολιάστε

Ακούγοντας προχτές το θέμα της έκθεσης στις Πανελλαδικές Εξετάσεις, για το μάθημα των Νέων Ελληνικών, προβληματίστηκα , όχι μόνο για το πώς μπορεί να απαντήσει κάποιος σε μια τέτοια ερώτηση, αλλά κυρίως, με το πώς είναι διατυπωμένο το ερώτημα αλλά το κυριότερο στο γεγονός ότι απευθύνεται στους μαθητές.  Το θέμα για όσους δεν το είδαν :» Συχνά παρατηρείται πολλοί μαθητές να καταστρέφουν τα σχολικά τους βιβλία στα προαύλια των σχολείων κατά το τέλος του σχολικού έτους. Σε άρθρο που θα δημοσιευτεί στην σχολική σας εφημερίδα να αιτιολογήσετε το παραπάνω φαινόμενο και να αναφερθείτε στους τρόπους που θα συμβάλλουν στην αρμονική συνύπαρξη του βιβλίου με τα ηλεκτρονικά μέσα πληροφόρησης και γνώσης»

vivlia

Ένσταση πρώτη: κατά τη γνώμη μου το θέμα εμπεριέχει δύο ξεχωριστά ζητήματα, που δεν είναι αλληλένδετα μεταξύ τους. Με άλλα λόγια η «καταστροφή των βιβλίων» δεν είναι απαραίτητα το αποτέλεσμα της μη «αρμονικής συνύπαρξης βιβλίου και ηλεκτρονικών μέσων». Το θέμα όμως φαίνεται να υπονοεί μια άμεση σχέση ανάμεσα στα δύο φαινόμενα! Δηλαδή τι; τα παιδιά καίνε τα βιβλία επειδή βιάζονται να καταργήσουν τον τυπωμένο λόγο, βιάζονται να παραχωρήσουν τον αντικαταστήσουν με το Ίντερνετ; Δυστυχώς το Υπουργείο παιδείας δείχνει να μην έχει καταλάβει πώς ο υπολογιστής και το διαδίκτυο (γιατί αυτό εννοεί με τον όρο ηλεκτρονικά μέσα), μπορούν να παίξουν ενισχυτικό ρόλο στην εκπαιδευτική διαδικασία. Και τέλος πάντων για να τελειώνουμε με αυτή την υπόθεση, το βιβλίο δεν κινδυνεύει από το υπολογιστή.

Ένσταση δεύτερη: σε ποιόν απευθύνει το ερώτημα;  Ένας μαθητής καταστρέφει σήμερα ένα βιβλίο για έναν προφανή λόγο. Το βιβλίο συμβολίζει το εκπαιδευτικό σύστημα, το σύστημα που τον έκανε μια ολόκληρη χρονιά να γονατίσει, να κλειστεί σε ένα σπίτι και να διαβάζει αποστηθίζοντας ανούσια πράγματα, με στόχο του της «Πανελλήνιες». Αλήθεια πώς να μην εναντιωθεί ένα παιδί απέναντι σε αυτό το τυραννικό βαθμοκεντρικό εκπαιδευτικό σύστημα. Τα παιδιά δεν έχουν τίποτα εναντίον των βιβλίων και της γνώσης γενικώς. Τα βάζουν με τα σχολικά εγχειρίδια και το εκπαιδευτικό σύστημα, και καλά κάνουν. Για μένα το ερώτημα λοιπόν έπρεπε να τεθεί στον εκάστοτε υπουργό Παιδείας.

Ένσταση τρίτη: πώς μπορεί κάποιος να αναπτύξει τη θέση του για το θέμα ελεύθερα; Θέλω να πω αν εγώ ως μαθητής, στο παραπάνω θέμα έπαιρνα τη θέση «καλά κάνουμε και τα καταστρέφουμε, γιατί δεν μας προσφέρουν τη γνώση όπως πρέπει» ή «γιατί είναι άχρηστα και κακογραμμένα» και το τεκμηρίωνα με άριστη χρήση της γλώσσας και του επιχειρήματος, γραμμένο υποδειγματικά, αλήθεια τι βαθμολογική αντιμετώπιση θα είχα; Το ερώτημα νομίζω πως εκβιάζει συγκεκριμένη  απάντηση και όχι ελεύθερη τοποθέτηση.

Θα μπορούσα να γράψω και άλλες ενστάσεις, αλλά ας μείνουμε στο ουσιαστικό. Το σχολικό βιβλίο στην Ελλάδα μάλλον έχει αποτύχει, όπως και το εκπαιδευτικό σύστημα που βάζει τέτοια θέματα στα παιδιά. Επειδή όμως δεν έχουμε καλά σχολικά βιβλία δεν σημαίνει ότι έχουμε γίνει πολέμιοι του βιβλίου γενικώς και αορίστως. Ίσα ίσα, ενδεικτικό είναι ότι η παραγωγή νέων τίτλων από τους 7.893 το 2002 έφτασε τους 9.566 το 2007 (αύξηση 21,2%), σύμφωνα με τα στοιχεία του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου. Αυτά και με αφορμή την 32η Γιορτή Βιβλίου, που διεξάγεται από 14 -25 Μαΐου, στον πεζόδρομο της Ερμού.

Θα φάμε, θα πιούμε και νηστικοί θα κοιμηθούμε

15/05/2009 Σχολιάστε

Αντιγράφω από την ειδησεογραφία της εβδομάδας: «Πλήρης ημερών έφυγε από τη ζωή ο άνθρωπος που δίδαξε στους Έλληνες την παράδοση του Καραγκιόζη, ο Ευγένιος Σπαθάρης. Ο λαϊκός καραγκιοζοπαίχτης νοσηλευόταν τις τελευταίες ημέρες σε ιδιαίτερα κρίσιμη κατάσταση στο νοσοκομείο ΚΑΤ, μετά από μία μοιραία πτώση κατά τη διάρκεια εκδήλωσης. Ο ΕΥΓΕΝΙΟΣ ΣΠΑΘΑΡΗΣ, ψυχή του Καραγκιόζη και γενικότερα του Θεάτρου Σκιών, γεννήθηκε στην Κηφισιά το 1924 και ανατράφηκε μέσα στην τέχνη του πατέρα του, που λάτρεψε. Όταν οι άσχημες συνθήκες της γερμανικής κατοχής τον εμπόδισαν να ακολουθήσει τον τομέα της αρχιτεκτονικής που είχε επιλέξει, αφοσιώθηκε με ιδιαίτερο ζήλο στο Θέατρο Σκιών. Στόχος του ήταν ν’ αναδείξει τον Καραγκιόζη σε σημαντικό παραδοσιακό θέαμα, με εξαιρετική τέχνη και τεχνική.»

spatharis

Εξήντα έξη χρόνια άσκουσε την τέχνη του ο Ευγένιος Σπαθάρης και δεν νομίζω να υπάρχει παιδί πού να μην αναγνωρίζει τη χαρακτηριστική φιγούρα του καραγκιόζη και την ακόμα πιο αναγνωριστική φωνή του Σπαθάρη στο θέατρο σκιών, ένα από τα πιο ενδιαφέροντα θεατρικά είδη με μεγάλη ιστορία. Οι μελετητές  αποδίδουν την καταγωγή της τεχνικής αυτού του θεατρικού είδους στους λαούς της μακρινής Ανατολής: Ινδοί, Κινέζοι, Μαλαισιανοί χρησιμοποιούσαν το θέατρο σκιών, από τον 4ο αιώνα για να εξιστορήσουν τη δική τους θρησκευτική παράδοση. Όπως φαίνεται, οι Τούρκοι της Κεντρικής Ασίας μετέφεραν το θέατρο αυτό όταν εξαπλώθηκαν στην Δυτική Ασία τον 13ος αιώνα.

Πολλοί υποστήριξαν ότι ο Καραγκιόζης μας ήταν τούρκικο θέατρο, μάλιστα πριν λίγους μήνες Τούρκοι δημοσιογράφοι άρχισαν να ανακινούν «θέμα Καραγκιόζη» και να ζητούν από τους Έλληνες να τον αφήσουν ήσυχο και να μην τον οικειοποιηθούν. Όμως, όποιος γνωρίζει τον κοινωνικό χαρακτήρα των λαών που έζησαν μέσα στην τουρκική αυτοκρατορία, δεν μπορεί παρά να καταλάβει ότι ο Καραγκίοζης δεν ήταν ούτε Έλληνας, ούτε Τούρκος, αλλά  η ενσάρκωση του ανθρώπου του μόχθου, της δουλειάς, και της φτώχειας που παλεύει να τα βγάλει πέρα με τις δυσκολίες της ζωής και την εξουσία, χρησιμοποιώντας το μυαλό του.

Αυτός ακριβώς είναι και ο λόγος που η φιγούρα του Καραγκιόζη υπήρξε αγαπητή στον απλό κόσμο, γιατί ταυτιζόταν μαζί του. Ο Σπαθάρης λέει για τον ήρωα  του: ο Καραγκιόζης συμβολίζει τον άνθρωπο που με την εξυπνάδα, την πονηριά και την καπατσοσύνη του καταφέρνει να ξεπερνά κάθε δυσκολία. Είναι αγαθός στο βάθος, καλόκαρδος και αισιόδοξος παρόλα του τα βάσανα.

Πέρα από τη θεατρολογία, τις ιστορίες, τις κοινωνικές αναλύσεις, και τις εθνικές ταυτότητες, σήμερα ο χαρακτηρισμός «καραγκιόζης» χρησιμοποιείται ως βρισιά. Το πώς ακριβώς έγινε αυτή η μετατροπή της έννοιας, δεν το γνωρίζω. Αλλά όπως και να το δει κανείς, σήμερα το να είσαι άνθρωπος του μόχθου, αγαθός καλόκαρδος και αισιόδοξος, μάλλον υποτιμητικό είναι.

Ο σύγχρονος Έλληνας δυστυχώς δεν ταυτίζεται με τον Καραγκιόζη του Σπαθάρη, αλλά με τον «καραγκιόζη» της πονηριάς, της λαμογιάς και της κομπίνας, και παίζει όχι πια στο θέατρο των σκιών, αλλά στις σκιές της ζωής. Γιατί θα φάμε, θα πιούμε, και θα ξαναφάμε και θα ξαναπιούμε και στο τέλος θα κοιμηθούμε χορτάτοι τον ύπνο του δικαίου..

Μπήκαν τα γίδια στο μαντρί…

08/05/2009 Σχολιάστε

Η είδηση της εβδομάδας που μας πέρασε αφορά το μάντρωμα και τα γίδια. Ψυχραιμία αναγνώστη, δεν αναφέρομαι στη γνωστή τηλεπερσονα – τραγουδίστρια που κατάφερε η τηλεόραση να την τρελάνει. Αναφέρομαι σε κάποια άλλα γίδια στην Ελλάδα. Πρόκειται για ένα μικρό κοπάδι 300 περίπου κεφάλια…

Φωτογραφία: Γιάννης Ρουσόπουλος

Φωτογραφία: Γιάννης Ρουσόπουλος

Για να γίνω ποιο συγκεκριμένος. Με απασχόλησε αρκετά η υπόθεση του Βουλευτή Παυλίδη, μάλλον για να είμαι πιο ακριβής: δεν με ενδιαφέρει τόσο το τι έκανε ή δεν έκανε ο Παυλίδης αλλά ο τρόπος με τον οποίο η Βουλή αντιμετώπισε το θέμα. Στην ψηφοφορία για την παραπομπή του Αριστοτέλη Παυλίδη σε δίκη, για τη φερόμενη ως δωροληψία του με 1 εκατ. Ευρώ από τον Φώτη Μανούση, οι βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας προτίμησαν να  ψηφίσουν κατά ή λευκό ή παρόν. Σε καμία περίπτωση όμως δεν θέλησαν να ξεφύγουν από την κομματική γραμμή. Το ίδιο θα γινόταν και για το Βατοπαίδι, το ίδιο θα γίνει και με τη Siemens, και για να μην χαμογελούν χαιρέκακα κάποιοι απέναντι, το ίδιο θα γινόταν και αν τα σκάνδαλα αφορούσαν το ΠΑΣΟΚ.

Υπάρχει μια παρεξήγηση στο πολιτειακό μας σύστημα. Η δημοκρατία για να λειτουργήσει θεωρεί απαραίτητη προϋπόθεση την προσωπική κρίση του πολίτη. Η δυνατότητα να λες την γνώμη σου σε ένα δημοκρατικό πολίτευμα δεν είναι δικαίωμα, είναι υποχρέωση. Και αν ο πολίτης έχει τέτοια υποχρέωση, σκεφτείτε πόσο ποιο σοβαρά θα πρέπει να αντιμετωπίζει ένας βουλευτής αυτό το ζήτημα. Δυστυχώς όμψς στην Ελλάδα φαίνεται ότι η δημοκρατία λειτουργεί με όρους στάνης. Γιατί πώς αλλιώς μπορεί κάποιος να χαρακτηρίσει την μόνιμη στάση των βουλευτών οι οποίοι κάθε φορά που πρόκειται να ψηφίσουν για κάτι, επικαλούνται την κομματική γραμμή και όχι την προσωπική συνείδηση.

Ο Νίκος Δρανδάκης σχολιάζει: «δεν μπορούν πλέον οι βουλευτές να κρύβονται πίσω από την ιδέα της “κομματικής πειθαρχίας” και να συγχωρούνται για τις πράξεις τους στο Κοινοβούλιο, ελπίζοντας ότι τη φθορά για αυτές τις πράξεις θα την υποστεί η παράταξη τους (ζήσε Μάη μου), ή το πολιτικό σύστημα γενικότερα (να φας τριφύλλι – όλοι ίδιοι είναι – μένουμε στα ίδια). Ο κάθε βουλευτής ξεχωριστά πρέπει να είναι υπόλογος πρώτα απ’ όλα στους πολίτες οι οποίοι τον ψήφισαν, από τους οποίους θα ξαναζητήσει την ψήφο πολύ σύντομα.»

Η ερώτηση που τέθηκε στη βουλή ήταν συγκεκριμένη: πρέπει να πάει αυτή η υπόθεση στα δικαστήρια ναι ή όχι. Από εκεί και πέρα αυτή είναι η θεσμική λειτουργία των δικαστηρίων να αποφασίσει για την ενοχή ή την αθωότητα κάποιου με βάση τα στοιχεία. Και αντί κάποιος να απαντήσει στην ερώτηση σύμφωνα με την λογική του και την συνείδησή του απαντά ακόμα και με λευκό ή παρόν αρκεί να διαφυλάξει το μαντρί του!

Οι βουλευτές μας πάνε να μας τρελάνουν, και μας βλέπω σε λίγο να τραγουδάμε όλοι μαζί το γνωστό άσμα – χιτάκι της Θώδη «Μπήκαν μωρέ μπήκαν τα γίδια στο Μαντρί»

Και μη χοιρό-τερα

01/05/2009 Σχολιάστε

Τις τελευταίες ημέρες τα διεθνή και τα τοπικά δίκτυα ενημέρωσης μονοπωλούνται από την είδηση της εμφάνισης της γρίπης των χοίρων. Αντιγράφω από τα Νέα: «Δέκα κρούσματα της γρίπης των χοίρων ανακοίνωσε η Ισπανία -και μάλιστα το πρώτο σε άτομο που δεν είχε ταξιδέψει στο Μεξικό-την ώρα που στις Ην.Πολιτείες ένα μωρό 23 μηνών γίνεται ο πρώτος νεκρός εκτός Μεξικού. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας(ΠΟΥ), σε νέα ανακοίνωσή του, προειδοποιεί: «Δεν φτάσαμε ακόμη εκεί αλλά φαίνεται ότι πλησιάζουμε στο 5ο επίπεδο του συναγερμού».  Τα κρούσματα της Ισπανίας, άλλα τρία στη Βρετανία, δύο στη Μασαχουσέτη και ένα στην Αυστρία, είναι τα τελευταία που ανακοινώθηκαν από τις κατά τόπους αρχές. Σύμφωνα με το ισπανικό υπουργείο Υγείας, 53 άτομα βρίσκονται υπό ιατρική παρακολούθηση ενώ, από τα δέκα κρούσματα, ο ένας ασθενής δεν είχε ταξιδέψει στο Μεξικό. Η ισπανική εφημερίδα El Mundo έγραψε πάντως πως ο συγκεκριμένος ασθενής είχε έρθει σε επαφή με άτομο που είχε επισκεφτεί πρόσφατα το Μεξικό- στοιχείο που επιβεβαιώνει τους φόβους για μετάδοση και εξάπλωση του ιού από άνθρωπο σε άνθρωπο.»

pig

Πραγματικά δεν μπορώ να συμπεράνω πόσο σοβαρή είναι η κατάσταση ή κατά πόσο για άλλη μια φορά τα ΜΜΕ τρομοκρατούν τον κόσμο. Πάντως ο αριθμός των θυμάτων που καταγράφεται με αυξητικές τάσεις είναι σίγουρα ανησυχητικό στοιχείο. Με αφορμή το γεγονός σκέφτομαι πόσες φορές έχει  κινδυνέψει οι  ανθρωπότητα τα τελευταία χρόνια.

Τη γλιτώσαμε από την ισλαμική τρομοκρατία. Επιζήσαμε από τους πολέμους του Αφγανισταν και του ΙΡΑΚ. Δεν τα κάψαμε όλα στη φωτιές πριν δύο χρόνια. Τη βγάλαμε καθαρή με την γρίπη των πουλερικών. Γλιτώσαμε από την ενεργειακή κρίση που προκάλεσε ο πόλεμος Ρωσίας – Γεωργίας. Ισορροπήσαμε προς το παρόν κάπως την ένταση στην Παλαιστίνη. Ο γιγαντιαίος επιταχυντής σωματιδίων δεν λειτούργησε και δεν άνοιξε η μαύρη τρύπα να μας καταπιεί. Επιβιώσαμε από τις εξεγέρσεις στην Αθήνα. Σώσαμε το περιβάλλον με την ώρα της Γης. Σώσαμε την ψυχή μας μετά τα σκάνδαλα στο Βατοπέδι. Το παλεύουμε όσο μπορούμε με την οικονομική κρίση, την ανεργία, την εγκληματικότητα και την ανασφάλεια…. Θέλω να πω λίγο πολύ μέχρι τώρα την έχουμε βγάλει καθαρή.

Εκεί όμως που λες πως τα χειρότερα πέρασαν. Τσουπ εμφανίζεται ένα καινούριο παγκόσμιο πρόβλημα ικανό να μας βάλει πάλι σε κίνδυνο. Λες και κάποιος θέλει να μας ξεπαστρέψει και εφευρίσκει συνεχώς καινούριους τρόπους. Σίγουρα η νέα απειλή δεν είναι για γέλια. Η πιθανότητα μιας πανδημίας και οι πιθανές καταστροφικές συνέπειες δεν σε κάνουν να αισθάνεσαι αισιόδοξος.

Το θέμα όμως είναι πώς τόσο στη ζωή μας ατομικά, όσο και στην Ιστορία της ανθρωπότητας, συνεχώς θα προκύπτουν προβλήματα. Κάποια περνάνε από το χέρι μας και μπορούμε να τα επιλύσουμε. Κάποια άλλα μπορούσαμε να τα έχουμε προλάβει, ελάχιστα είναι τα προβλήματα για τα οποία δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα. Αυτό που πρέπει να κάνουμε είναι να στυνεχίζουμε να ελπίζουμε και να ευχόμαστε και μη χειρότερα