Αρχείο

Archive for Νοέμβριος 2009

Θεμελιώδες δικαίωμα ;!

28/11/2009 Σχολιάστε

Αντιγράφω την είδηση από το skai.gr: «Για πρώτη φορά η πρόσβαση στο Διαδίκτυο αναγνωρίζεται ως θεμελιώδες δικαίωμα, σύμφωνα με την αναθεωρημένη Οδηγία για τις Τηλεπικοινωνίες που ενέκρινε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Οι νέοι κανόνες, που θα πρέπει να έχουν ενσωματωθεί στην εθνική νομοθεσία έως το Μάιο του 2011, ενισχύουν τα δικαιώματα των καταναλωτών, δίνουν ώθηση στον ανταγωνισμό, εκσυγχρονίζουν τη χρήση του ραδιοφάσματος και βελτιώνουν την προστασία των προσωπικών δεδομένων».

«Σε ό,τι αφορά στο Διαδίκτυο, με την νέα νομοθεσία δίνεται ιδιαίτερη σημασία στην αρχή » του τεκμηρίου αθωότητας «. Περιορισμοί πρόσβασης σε χρήστη δεν μπορεί να επιβληθούν, παρά μόνον «αν είναι κατάλληλοι, αναλογικοί και απαραίτητοι εντός μιας δημοκρατικής κοινωνίας, με τον οφειλόμενο σεβασμό για το τεκμήριο αθωότητας, το δικαίωμα στην ιδιωτική ζωή και εφ’ όσον είναι το αποτέλεσμα μιας δίκαιης και αμερόληπτης διαδικασίας»».
Σίγουρα, η παραπάνω απόφαση αποτελεί μια ενδιαφέρουσα εξέλιξη. Η Ευρώπη, πλέον, αναγνωρίζει και με αυτό τον τρόπο τη σημασία που έχει το Διαδίκτυο στη σύγχρονη κοινωνία και στον δυτικό (και όχι μόνο) τρόπο ζωής, και, παράλληλα, υποστηρίζει ακόμα περισσότερο τις νέες τεχνολογίες και την καινοτομία. Επιπλέον, αν διαβάσετε το σύνολο της απόφασης, δίνεται σημασία και στο κομμάτι των προσωπικών δεδομένων και στον χειρισμό τους από τρίτους..

Ως άνθρωπος που ασχολούμαι με τις νέες τεχνολογίες και επαγγελματικά, σίγουρα η παραπάνω είδηση ακούγεται στα αυτιά μου ευχάριστα. Όχι για πολύ, όμως…. Μετά από λίγο, το αίσθημα που νιώθω είναι μάλλον αμηχανία. Δυστυχώς, ενώ θέλω να θεωρήσω την πρόσβαση στο Διαδίκτυο ως θεμελιώδες δικαίωμα, δεν μπορώ.

Στο μυαλό μου η φράση «θεμελιώδες δικαίωμα» έχει τη δική της βαρύτητα. Για εμένα θεμελιώδη για τον άνθρωπο είναι άλλα πράγματα, πιο αυτονόητα (σίτιση, υγεία, ελευθερία). Στην Ευρώπη, σήμερα, όλα αυτά τα έχουμε κατακτήσει; Αποτελούν χαρακτηριστικά της κοινωνίας μας; Έστω πως ναι,  αλλά τι γίνεται σε άλλες περιοχές του κόσμου; Αν το δει κάποιος έξω από τα σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τι γίνεται με αυτά τα δικαιώματα, μάλλον θα έπρεπε να σκύψει το κεφάλι, αλλά αυτό δεν είναι της παρούσης.

Εμείς, ως σνομπ Ευρωπαίοι, ναι, θέλουμε να λύσουμε όλα αυτά τα θέματα και να βοηθήσουμε, αλλά…. ας μιλήσουμε για κάτι άλλο, για τα κοινωνικά δικαιώματα ή, έστω, αυτά που έχουν μια κοινωνική εσάνς. Η δημοκρατία, η εργασία, η ισονομία, η ελευθερία του Τύπου, η προσβασιμότητα, το δικαίωμα στην παιδεία, η διαφύλαξη του περιβάλλοντος, είναι μερικά μόνο από τα θεμελιώδη δικαιώματα που κατά καιρούς έχουμε ανακηρύξει, αλλά και πάλι ποτέ δεν καταφέραμε να τα κάνουμε πράξη στην κοινωνία μας, που, άλλωστε, είναι και το ουσιώδες.

Πολύ φοβάμαι πως και η ελευθερία πρόσβασης στο Internet δεν θα είναι μια ακόμα φράση που θα μπει απλά στη λίστα, και ενώ δεν έχουμε λύσει ακόμα πιο βασικά θέματα.

Advertisements

Θεωρίες συνωμοσίας για συναχωμένους

28/11/2009 Σχολιάστε

Σίγουρα, το θέμα της νέας γρίπης δεν είναι καθόλου μα καθόλου αστείο. Ειδικά όταν, κάθε μέρα, ακούμε για νέα κρούσματα, νοσηλείες και θανάτους. Ας ελπίσουμε τα πράγματα να πάνε καλά και να καταφέρουμε να ελέγξουμε την κατάσταση. Προσωπικά, έχω εμπιστοσύνη όχι τόσο στους μηχανισμούς του Υπουργείου Υγείας, αλλά πολύ περισσότερο στους μηχανισμούς του ανθρωπίνου σώματος.

Βέβαια, πέρα από το πραγματικό και δεδομένο γεγονός της πανδημίας, παράλληλα εξελίσσεται και μια πανδημία τρόμου. Οι τηλεοράσεις αναφέρονται στο γεγονός, λες και το τέλος του κόσμου θα έρθει από τα σταγονίδια ενός φταρνίσματος, οι εφημερίδες άρχισαν να μοιράζουν χειρουργικές μάσκες, οι «ειδικοί» κάνουν αναλύσεις επί αναλύσεων στα «παράθυρα», ο κόσμος έχει κόψει όχι μόνο το φίλημα, αλλά και τη χειραψία, και αν τύχει και βρεθείτε σε δημόσιο χώρο, όπου κάποιος βήχει η φτερνίζεται, θα βιώσετε τον τρόμο του κόσμου, που συμπεριφέρεται λες και βλέπει κάποιον ζωσμένο με εκρηκτικά.

Εκτός από τον τρόπο της ασθένειας, πάνω από τα κεφάλια μας γυρνάει και ο τρόμος της θεραπείας. Το εμβόλιο της νέας γρίπης, για το οποίο στην αρχή αγωνιούσαμε εάν το Κράτος είχε προνοήσει να το παραγγείλει, στη συνέχεια αγχωθήκαμε για το αν έχει προμηθευτεί αρκετά και τώρα τρομάζουμε με τις πιθανές παρενέργειες και για το αν θα αναγκαστούμε να το κάνουμε.

Ας είμαστε λίγο πιο… νηφάλιοι. Προφανώς, και για ένα νέο εμβόλιο, δεν μπορούμε να ξέρουμε άμεσα τις παρενέργειες, αλλά… θα πρέπει να ζυγίσουμε πολύ καλά ποιες είναι οι πιθανότητες αν το πάρουμε και ποιες αν δεν το πάρουμε, και  για να γίνει αυτό, χρειάζεται, πάνω από όλα, σοβαρότητα και ψυχραιμία, και, κυρίως, η γνώμη των πραγματικά ειδικών επιστημόνων.

Πού βασίζεται, όμως, όλη αυτή η παραφιλολογία και πώς δημιουργείται ο φόβος; Σε ένα βαθμό, από τα ίδια τα ΜΜΕ, όπως έχουμε δει πολλές φορές μέχρι τώρα να συμβαίνει. Αλλά, σίγουρα, οφείλεται και στον κόσμο, κυρίως, επειδή οι θεωρίες συνομωσίας έχουν γενικά απήχηση.

Εδώ και πολύ καιρό, κυκλοφορεί η άποψη ότι η όλη ιστορία με τη γρίπη είναι μια συνομωσία των φαρμακοβιομηχανιών για να πουλήσουν εμβόλια. Επίσης, μεγάλη απήχηση φαίνεται να έχει και μια δεύτερη θεωρία συνωμοσίας, που μπλέκει το εμβόλιο, τις φαρμακοβιομηχανίες, τη νέα τάξη πραγμάτων, την ευγονική, τη μείωση του πληθυσμού, τρελούς επιστήμονες, οικονομικά συμφέροντα, έλεγχο συνειδήσεων, κρυφά κονσόρτσιουμ, μασόνους και όλα όσα πρέπει να έχει κάθε θεωρία συνομωσίας που σέβεται τον εαυτό της.

Το θέμα με τις θεωρίες συνομωσίας είναι ότι μπορούν να στηθούν και ανάποδα. Εγώ ισχυρίζομαι, για παράδειγμα, ότι ο σατανικός Δόκτωρ Κακός θέλει να καταστρέψει τον κόσμο και γι’ αυτό κάνει το πάν για να μην πάρουμε το σωτήριο εμβόλιο κατά της γρίπης, πείθοντάς μας ότι πρόκειται για θεωρία συνωμοσίας, ώστε να τα κακαρώσουμε όλοι από το φτέρνισμα. Ποιος μπορεί να αντικρούσει το συλλογισμό μου;

Όταν κάποιος βλέπει κόσμο στα νοσοκομεία και ανθρώπους, δυστυχώς, να πεθαίνουν, πρέπει να καταλάβει ότι γίνεται στα αλήθεια και δεν είναι Χολιγουντιανή ταινία με θεωρίες συνωμοσίας για συναχωμένους.

Ich bin ein Berliner

17/11/2009 Σχολιάστε

Η φράση ανήκει στον Τζον Κέννεντι  που στην ομιλία του στην Δυτική Γερμανία στις  26 Ιουνίου του 1963, δήλωνε στα γερμανικά ότι είναι ένας Βερολινέζος. Έπρεπε να περάσουν αρκετά χρόνια όμως μέχρι οι ίδιοι οι Βερολινέζοι να νιώσουν σαν στο σπίτι τους και αυτό έγινε με την πτώση του τείχους το βράδυ της 9ης Νοεμβρίου του 1989, όταν ο κόσμος κατάφερε να ενώσει μια διχασμένη πόλη.

Κανένας δεν θα αμφισβητήσει ότι πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα του αιώνας μας. Θα μπορούσε να πει κάποιος πώς τα κατάλοιπα του πρώτου, του δεύτερου παγκοσμίου πολέμου και του ψυχρού πολέμου έπεσαν μαζί του. Ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο με αφορμή την επέτειο από τα είκοσι χρόνια δήλωσε «Η πτώση του τείχους του Βερολίνου αντιπροσωπεύει όχι μόνο την κατάρρευση του ολοκληρωτισμού στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, αλλά είναι και ένα εντυπωσιακό σύμβολο της επανένωσης της Γερμανίας και ολόκληρης της Ευρώπης».

Ας αφήσουμε όμως τις δηλώσεις, τα ιστορικά γεγονότα και τις αναλύσεις, για άλλους ποιο ειδικούς. Είκοσι χρόνια μετά έχοντας την απόσταση του χρόνου, μπορούμε  και πρέπει να δούμε τα πράγματα διαφορετικά. Σήμερα ξέρουμε  πως η πτώση του τείχους του Βερολίνου την νύχτα της 9ης Νοεμβρίου 1989 οφείλεται σε μια γκάφα!

Η απόφαση του Κομμουνιστικού Κόμματος της Ανατολικής Γερμανίας για ελεύθερη διακίνηση των πολιτών σε χώρες της Δύσης επρόκειτο να εφαρμοστεί σταδιακά και υπό όρους από την 10η Νοεμβρίου. Η ασυνεννοησία όμως ανάμεσα στα στελέχη της ηγεσίας  του Λαϊκού Κόμματος της Αν. Γερμανίας και μια άστοχη δήλωση του αρμόδιου για την ενημέρωση του Τύπου Γκύντερ Σαμπόφσκι οδήγησε εμμέσως χιλιάδες ανατολικογερμανούς να τρέξουν στα σύνορα με το δυτικό Βερολίνο την νύχτα της 9ης για να εκμεταλλευτούν το συντομότερο την απόφαση περί ελεύθερης διακίνησης. Τα υπόλοιπα είναι γνωστά.

Πολλοί ηγέτες, σχηματισμοί, πρόσωπα, προσπάθησαν να διεκδικήσουν την πατρότητα αυτής της αυθόρμητης έκρηξης του κόσμου. Να ξεκαθαρίσουμε όμως τα πράγματα. Όλοι αυτοί οι ηγέτες ήταν οι ίδιοι που χώρισαν τον κόσμο, που τον κρατούσαν όμηρο κάτω από το ψυχροπολεμικό κλίμα της εποχής, που αδυνατούσαν να βρουν λύσεις στα προβλήματα, που αρνιόντουσαν να ενώσουν τις δύο Γερμανίες προκείμενου να εξυπηρετούνται τα γεωπολιτικά συμφέροντά τους.
Οι απλοί πολίτες ήταν αυτοί που απέδειξαν ότι παρά τις διαφορές που είχαν οι δύο «κόσμοι» του Βερολίνου – που δεν ήταν ούτε λίγες ούτε ασήμαντες –  κατάφεραν να ενωθούν ακριβώς πάνω στα σύνορα και στα τείχη που δημιούργησαν οι ηγέτες τους.

Ας κρατήσουμε μόνο αυτό. Σήμερα συνεχίζουν να υπάρχουν τείχη σε ολόκληρο τον κόσμο. Τα πιο γνωστά στην Κύπρο και την Παλαιστίνη, και αυτά τα τείχη μπορούν να πέσουν όσες διαφορές και διαφωνίες και αν υπάρχουν, αρκεί οι πολιτικοί, οι διαμεσολαβητές και όλοι οι ειδικοί να αφήσουν τους απλούς ανθρώπους  να βρουν τις λύσεις.

Άγρια σκέψη *

06/11/2009 Σχολιάστε

Αντιγράφω την είδηση από τα διεθνή ΜΜΕ: «Έφυγε στα 101 του χρόνια ο πατέρας της σύγχρονης εθνολογίας, Κλοντ Λεβί Στρος, χάρη στις έρευνες του οποίου στις φυλές του Αμαζονίου, άλλαξε η ματιά μας στους πολιτισμούς «Σκέφτομαι τον κόσμο στον οποίο τελειώνω τις ημέρες μου. Και δεν αγαπώ αυτόν τον κόσμο», είπε πριν από μερικά χρόνια στη «Μonde.»eyes

Σε εποχές που η κυρίαρχη άποψη ήθελε τις πρωτόγονες κοινωνίες να στερούνται φαντασίας και λογικής, ο Λεβί-Στρος ξεκινώντας από τη μελέτη του σε φυλές της Βραζιλίας απέδειξε ότι οι αυτόχθονες δεν ζούσαν απλά για να ικανοποιήσουν βασικές, ζωώδεις ανάγκες τους, αλλά ότι πάσχιζαν να κατανοήσουν την προέλευσή τους.

Ήταν ο ουμανιστής που τόλμησε να φέρει σε διάλογο αλλά και ρήξη τους πολιτισμούς. Δεν φοβήθηκε να αμφισβητήσει τον Δυτικό. «Με αηδιάζει», τόνιζε «η βρωμιά που ξερνά η Δύση στα μούτρα της ανθρωπότητας». Τον τρομοκρατούσε ο «μαζικός πολιτισμός» των μοντέρνων κοινωνιών μας. Και δεν έκρυβε από νωρίς και τη μεγάλη αγωνία του για την εξαφάνιση πρωτόγονων φυλών. «Από το 1900 ώς το 1950 πάνω από 90 φυλές και 15 γλώσσες εξαφανίστηκαν στη Βραζιλία μόνο», σημείωνε έντρομος.

«Η Δύση», έχει γράψει, «απέκτησε στη διάρκεια του 18ου αιώνα την πεποίθηση ότι η προοδευτική επέκταση του πολιτισμού της ήταν αναπόδραστη απειλώντας την ύπαρξη χιλιάδων κοινωνιών πιο εύθραυστων, των οποίων όμως οι γλώσσες, τα πιστεύω, οι τέχνες και οι θεσμοί ήταν αναντικατάστατες μαρτυρίες του πλούτου και της διαφορετικότητας του ανθρώπινου είδους. Αν ελπίζουμε να μάθουμε μια μέρα τι είναι ο άνθρωπος, θα πρέπει να συγκεντρώσουμε όλες αυτές τις πολιτισμικές πραγματικότητες, οι οποίες δεν οφείλουν τίποτε στη συνεισφορά και την επιβολή της Δύσης».

Ο θάνατός του μας θυμίζει το πόσο επίκαιρος είναι σήμερα. Σε μια κοινωνία που μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της είναι η πολύ- πολιτισμικότητα, σε μια εποχή που συζητάμε για τη μετανάστευση, τα ανθρώπινα δικαιώματα, τις σχέσεις των πολιτισμών, τα ανοιχτά σύνορα, την Ευρώπη των λαών, την παγκοσμιοποίηση, πρέπει πάντα να συμπεριλαμβάνουμε τη βασικότερη ίσως παράμετρο που δεν είναι η οικονομία, η ανάπτυξη και διεθνείς σχέσεις, αλλά ο άνθρωπος. Ο άνθρωπος, όπως τον είδε ο Λεβι – Στρος, σε μόνιμη αλληλεπίδραση με τον κόσμο, δημιουργός πολιτισμού.

Όσο διαφορετικοί και περίεργοι κι αν μας φαίνονται οι άλλοι πολιτισμοί, όλοι τους δομούνται με βάση τις ίδιες πανανθρώπινες ανάγκες. Κανένας πολιτισμός δεν είναι ανώτερος κάποιου άλλου, μόνο και μόνο επειδή τού επιβάλλεται με την οικονομική και/ή στρατιωτική δύναμη. Η “άγρια σκέψη” είναι απλώς μια άλλη σκέψη και όχι η “σκέψη τού αγρίου”. Αυτό είναι το μήνυμα του μεγάλου φιλοσόφου.

* Το βιβλίο του Λεβι Στρος  «Άγρια σκέψη» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Παπαζήση

Αυτόν το μήνα …

04/11/2009 2 Σχόλια

drink-coffee-posters…κόβω τον καφέ και ξεκίνησα το τσάι στο γραφείο. Δεν πήγαινε άλλο. Με τρείς – τέσσερεις καφέδες την ημέρα …. τα νεύρα τσατάλια. Δυστυχώς δεν μπορώ να κόψω ακόμα το τσιγάρο και την πολύ δουλειά.

 

 

Αυτόν το μήνα …
…πήγαμε στην έκθεση Philoxenia στην Θεσσαλονίκη, διαβάστε το σχετικό ρεπορτάζ στο www.nafpaktia.com. Είδαμε περίπτερα, μαζέψαμε υλικό, βγάλαμε φωτογραφίες, γνωρίσαμε κόσμο… και φυσικά βολτάραμε στην φανταστική Θεσσαλονίκη

 

odigos-agorasΑυτόν το μήνα ..
.
.. δουλέυουμε μανιακά για να βγάλουμε τον Επαγγελματικό Οδηγό Ναυπάκτου 2010. Τρίτη χρονιά έκδοσης με 2.000 επιχειρήσεις, 8.000 αντίτυπα,  όλη η περιοχή της Ναυπάκτου και Ναυπακτίας… έχουμε πολύ τρέξιμο. Ρίξτε και μια ματιά στο www.nafpaktia.com/odigos-agoras/ .

Φυσικά δεχόμαστε και διαφημίσεις.  Όποιος ενδιαφέρεται, ένα τηλέφωνο στο 26340 26318

 

nafpaktoramaΑυτόν το μήνα …
…συμπληρώνουμε ένα χρόνο στο www.nafpaktorama.gr , το γιορτάζουμε και ετοιμάζουμε πολλές και ωραίες αλλαγές.

 

Αυτόν το μήνα …
…ετοιμαζόμαστε για την συναυλία του Yann Tiersen και περιμένουμε πώς και πώς για το Κινηματογραφικό Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης

 

Δεν είμαι αντικειμενικός

02/11/2009 Σχολιάστε

Αντιγράφω την είδηση από τον Guardian Ο κύριος Ντόνοβαν είναι ενενήντα δύο χρονών. Μαζί με τον 62χρόνο γιο του Τζον εδώ και δέκα χρόνια έχουν γίνει ο εφιάλτης της ολλανδικής πετρελαιοπαραγωγού εταιρίας Shell. Πατέρας και γιος έχουν μία από τις παλαιότερες και πιο αποτελεσματικές ιστοσελίδες κοινωνικού σχολιασμού (gripe site) και έχουν κάνει άνω κάτω τους δικηγόρους του κολοσσού.

Η καμπάνια των Ντόνοβαν ξεκίνησε από την καταγγελία ότι η Shell έκλεψε πνευματικά δικαιώματα από την εταιρία τους. Τα δικαστικά έξοδα από τέσσερεις δικαστικές διαμάχες τους εξουθένωσαν οικονομικά. Η Shell έκανε μια εξονυχιστική έρευνα στην υπόθεση των Ντόνοβαν και το 1999 τους έκανε μια «πρόταση ειρήνης» οπότε πήραν ένα ποσό, το οποίο είναι ακόμα κρυφό, ως αποζημίωση. Όμως, το ποσό ήταν πολύ κατώτερο από το 1 εκατομμύριο που είχαν ζητήσει.  Από τότε συνεχίζει το δημοσίευμα, η εταιρία έχει έρθει σε επαφή με τους δύο Ντόνοβαν τουλάχιστον μία φορά μέσω ενός ενδιάμεσου, για να λυθεί η διαφωνία.

metrohomeless
Η ιστοσελίδα των Ντόνοβαν http://www.royaldutchshellplc.com, τον προηγούμενο μήνα είχε δύο εκατομμύρια «χτυπήματα». Όπως διαβάζουμε ακόμα και αξιωματούχοι του Κρεμλίνου καθώς και Αμερικανοί ανακριτές τη συμβουλεύονται. Όσο για τους δημοσιογράφους, γνωρίζουν ότι πολλές φορές υπάλληλοι της εταιρείας διαρρέουν ειδήσεις στη συγκεκριμένη ιστοσελίδα. Από το 1995 οπότε και ξεκίνησε η ιστοσελίδα, έχει ανεβάσει γύρω στα 24,000 άρθρα για την εταιρεία.
Ο Ντόνοβαν λέει : «Κάποτε, φαινόταν αδιανόητο να τα βάλει κάποιος με εταιρίες κολοσσούς με τεράστια κεφάλαια και ένα στρατό δικηγόρους. Τώρα κάποιος μπορεί να ακολουθήσει αυτή την οδό αντί για δικηγόρους. Πρόκειται για μια λύση πολύ αποτελεσματική και πιο φτηνή».

Οι εταιρείες ξοδεύουν τεράστια ποσά κάθε χρόνο για να διαφημίσουν τα προϊόντα και τις υπηρεσίες τους. Το καλό όνομα εξακολουθεί να είναι ένας πολύ βασικός παράγοντας για την εξέλιξη των πωλήσεων και μέχρι πρόσφατα το λεγόμενο branding, το χτίσιμο δηλαδή του ονόματος, γινόταν μέσα από τα παραδοσιακά ΜΜΕ. Όμως η διαφήμιση προβάλει πάντα τα γεγονότα και τα στοιχεία που θέλει αυτός που την πληρώνει, δηλαδή ο διαφημιζόμενος, ως εκ τούτου προφανώς και δεν μπορεί να είναι αντικειμενική.

Η αντικειμενικότητα συνεχίζει να αποτελεί το ιερό δισκοπότηρο της ενημέρωσης για όλα τα δίκτυα, όμως η κοινωνία σήμερα δίχνει ότι έχι κάνει μια μεγάλη στροφή και αυτό φαίνεται κυρίως μέσα από το διαδίκτυο. Σήμερα αντιλαμβανόμαστε πώς αντικειμενικότητα και συμφέροντα δεν πάνε μαζί. Αυτή η τάση αναδείχτηκε και ενισχύθηκε κυρίως από τα blog, το facebook το twitter και τα υπόλοιπα νέα μέσα.

Αυτό που έχει σημασία  πλέον  είναι η προσωπική άποψη, η προσωπική εμπειρία και τοποθέτηση και ακριβώς αυτό είναι το κρίσιμο σημείο που δίνει εγκυρότητα όχι μόνο στα μέσα, της εταιρείες και στους πολιτικούς, αλλά και σε όλους τους πολίτες που εκφράζουν γνώμη. Ο νέα κοινωνία μας θέλει υποκειμενικούς, αλλά προσοχή. Ο υποκειμενικός σημαίνει πως πρέπει να  είναι και υπεύθυνος για τη γνώμη του.