Αρχείο

Posts Tagged ‘ανθρώπινα δικαιώματα’

Ο αναμάρτητος πρώτος τον λίθον βαλέτω

22/09/2010 Σχολιάστε

Γνωστή η ρήση από το Ευαγγέλιο, όπως γνωστή και η παρακάτω ιστορία που απασχόλησε τα διεθνή ΜΜΕ πριν από μερικές εβδομάδες. «Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δήλωσε ομόφωνα την υποστήριξή του στην Ιρανή Σακινέχ Μοχαμαντί-Αστιανί, που έχει καταδικαστεί σε θάνατο δια λιθοβολισμού, καταγγέλλοντας, παράλληλα, μια «πρακτική απάνθρωπη μιας άλλης εποχής».

Ποιο ήταν, όμως, το μοιραίο παράπτωμα της Σακινέχ; Η τιμωρία της αφορά τις κατηγορίες σε βάρος της ότι συμμετείχε σε συνωμοσία για τη δολοφονία του συζύγου της, καθώς και ότι διέπραξε μοιχεία. Ο άνδρας που σκότωσε στην πραγματικότητα το σύζυγό της αναγνωρίστηκε και φυλακίστηκε, χωρίς όμως να έχει καταδικαστεί σε θάνατο. Το «έγκλημα» της μοιχείας, όμως, παραμένει.

Σύμφωνα με τον Ισλαμικό Νόμο που ισχύει στο Ιράν, η παντρεμένη γυναίκα δεν έχει το δικαίωμα να ζητήσει διαζύγιο (πλεονέκτημα που κατέχει μόνον ο άνδρας φυσικά). Ένας άνδρας μπορεί να παντρευτεί μέχρι τέσσερις γυναίκες ταυτόχρονα και να έχει ελεύθερες-νόμιμες σεξουαλικές σχέσεις, χωρίς να είναι υποχρεωμένος να τις αναγνωρίσει με γάμο ή να θεωρηθεί μοιχός. Η μοιχεία αφορά αποκλειστικά τη γυναίκα. Παράλληλα, η σύζυγός του πρέπει, σύμφωνα με την ισλαμική ηθική, να του παρέχει τα πάντα για την σεξουαλική του ικανοποίηση, βοηθώντας τον ακόμα και στις εξωσυζυγικές του σχέσεις!

Διεθνείς προσωπικότητες, όπως η Τζόαν Μπαέζ, η Ισαμπέλ Ατζανί, η Κάρλα Μπρούνι, συγγραφείς, πολιτικοί, άνθρωποι κάθε επαγγέλματος και εθνικότητας, συνυπογράφουν το κείμενο διαμαρτυρίας, που καλεί τις ιρανικές αρχές να επανεξετάσουν την στάση τους και να δώσουν στην Σακινέχ την ευκαιρία να έχει μια δίκαιη ακρόαση από τα δικαστήρια της πατρίδας της, καθώς και να αντιμετωπιστεί με τον προσήκοντα σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα. Προς το παρόν, η Σακινέχ τη γλίτωσε, αλλά ποιος ξέρει πόσες άλλες γυναίκες έχουν δολοφονηθεί με αυτόν τον στυγερό τρόπο στο όνομα της ηθικής…

Η υπόθεση, όμως, έχει και άλλες προεκτάσεις. «Τη σιωπή των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης» γύρω από την υπόθεση της Τερέζα Λιούις, μιας Αμερικανίδας που πάσχει από νοητική υστέρηση και η οποία έχει καταδικαστεί σε θάνατο για συνεργία στη δολοφονία του άντρα της, κατήγγειλε πριν από λίγες μέρες ο πρόεδρος του Ιράν Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ, συγκρίνοντας την υπόθεση με εκείνη της Ιρανής. «Μία γυναίκα πρόκειται να εκτελεστεί στις ΗΠΑ, αλλά κανείς δεν διαμαρτύρεται», τόνισε κατά τη διάρκεια της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη.

Ο Αχμαντινετζάντ προσπαθεί να κάνει συγκρίσεις, για να κερδίσει της εντυπώσεις. Όμως, παρότι οι προθέσεις του είναι άλλες, θέτει ένα πολύ ενδιαφέρον –σχεδόν φιλοσοφικό– ερώτημα: βάσει ποιας ηθικής νομιμοποιούμαστε να τιμωρούμε  ανθρώπους (αιτιολογημένα ή μη) δολοφονώντας τους; Γιατί η ηγεσία μιας πολιτισμένης δυτικής χώρας επιτρέπει την θανατική ποινή, την ίδια ώρα που εναντιώνεται σε ένα άλλο κράτος για το ίδιο θέμα;

Μπορεί να φαίνεται λίγο ειρωνικό, αλλά είναι προφανές πως οι κοινωνίες μας συνεχίζουν να μην μπορούν να λύσουν ηθικά ζητήματα που τέθηκαν χίλια χρόνια πριν.

Η χώρα του ποτέ

25/06/2010 Σχολιάστε

Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου – Mundial 2010. Μια ποδοσφαιρική διοργάνωση, που φέτος διεξάγεται σε έναν τόπο μακρινό, έναν τόπο σχεδόν ξεχασμένο: στο νοτιότερο τμήμα της Αφρικής, της απόλυτα μυστηριώδους και εξωτικής «μαύρης ηπείρου». Σε μία χώρα που προσπαθεί να ορθοποδήσει…

Η Νότια Αφρική είναι μια χώρα γεμάτη αντιθέσεις. Η χώρα του απαρτχάιντ, του ρατσισμού, της ξενοφοβίας, του HIV, της υψηλής εγκληματικότητας και των θανάτων από συμμορίες. Αλλά και η χώρα του Nelson Mandela, του Ντέσμοντ Τούτου, της Nadine Gordimer, (νομπελίστρια λογοτεχνίας το 1991). Η χώρα όπου ο Μαχάτμα Γκάντι ανέπτυξε τη φιλοσοφία του περί παθητικής αντίστασης, η χώρα όπου το 1967 έγινε η πρώτη εγχείρηση ανοιχτής καρδιάς από τον Δρ. Κρίστιαν Μπάρναρντ, η μοναδική μέχρι σήμερα χώρα που πρώτα έφτιαξε και στη συνέχεια εθελοντικά κατέστρεψε τα πυρηνικά όπλα που είχε κατασκευάσει!

Το Μουντιάλ είναι προ των πυλών. Οι κάμερες όλου του κόσμου είναι στραμμένες στην στρογγυλή θεά. Αυτό που μας απασχολεί είναι τα στατιστικά του ποδοσφαίρου, οι λαμπεροί αθλητές-σταρ, οι εταιρείες και οι χορηγοί, οι φίλαθλοι, τα τουριστικά πακέτα και τα λαμπερά ξενοδοχεία, τα πυροτεχνήματα και τα φώτα της γιορτής. Τα στατιστικά της φτώχειας και των θανάτων ποτέ δεν απασχόλησαν τις δυτικές κοινωνίες, που, σε μεγάλο βαθμό, είναι υπεύθυνες για την κατάσταση στη χώρα αυτή.

Οι Νοτιοαφρικανοί ζουν σήμερα σε μια από τις πιο άνισες κοινωνικά χώρες του κόσμου. Ενδεικτικά, αναφέρω πως, ενώ το 2006 υπολογιζόταν ότι το 34% των κατοίκων της χώρας ζούσε με λιγότερα από 2 δολάρια την ημέρα κατά τη διάρκεια των προηγούμενων 14 ετών, το 2009 αυτό το ποσοστό ανέβηκε σχεδόν στο 43%! Επίσης, το μέσο προσδόκιμο ζωής για την ίδια χρονική περίοδο έχει πέσει κατά 13 ολόκληρα χρόνια… Αυτό δεν οφείλεται μόνο στην επιδημία AIDS και στους θανάτους, που, ωστόσο, θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί αν «νοιάζονταν» περισσότερο οι κυβερνήσεις της χώρας… Υπολογίζεται πως περίπου 355.000 θάνατοι που προήλθαν από το AIDS θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί.

Η μείωση του μέσου προσδόκιμου ζωής στη Νότια Αφρική οφείλεται στις ασθένειες που γεννάει η μεγάλη φτώχεια. Επηρεάζεται, επίσης, από την υψηλή εγκληματικότητα, καθώς, κατά μέσο όρο κάθε μέρα, χάνουν τη ζωή τους περίπου 50 άτομα… Η συγγραφέας Nadine Gordimer, σε πρόσφατη συνέντευξή της στο περιοδικό «New Statesman», υποστηρίζει πως: «Αφού οι Νοτιοαφρικανοί μπόρεσαν να ξεπεράσουν το απαρτνχάιντ, τότε σίγουρα μπορούν να βρουν και το σθένος να αντιμετωπίσουν τα τωρινά τους προβλήματα», όμως…

Τι θα γίνει, άραγε, όταν τα κανάλια, οι εφημερίδες και οι απανταχού φίλαθλοι αποστρέψουν το βλέμμα τους από τη Νότια Αφρική; Δεν χρειάζεται φαντασία. Μόλις σχολάσει το γλέντι, οι Νοτιοαφρικανοί θα μείνουν ξανά μόνοι στη χώρα του ποτέ.

Παιχνίδια εξουσίας

25/06/2010 Σχολιάστε

Αντιγράφω από το διαδίκτυο: «Ώρα 4:50, ξημερώματα Δευτέρας. Ο στολίσκος των έξι σκαφών, που επιχειρεί να μεταφέρει ανθρωπιστική βοήθεια στη Λωρίδα της Γάζας, με πρωτοβουλία του κινήματος «Ελευθερώστε τη Γάζα», πλέει σε διεθνή ύδατα, περίπου 80 μίλια από τις ακτές της Γάζας. Ξαφνικά, οι ισραηλινές αρχές θέτουν σε εφαρμογή την απειλή που είχαν εκτοξεύσει επανειλημμένως. Δεκάδες ισραηλινοί κομάντος, οι οποίοι φτάνουν στην περιοχή με ελικόπτερα και ταχύπλοα, κάνουν απόβαση στο τουρκικό σκάφος «Μavi Μarmara», που προπορεύεται με 581 επιβαίνοντες -οι 400 Τούρκοι. Από την επίθεση σκοτώθηκαν 9 ακτιβιστές, σύμφωνα με τους Ισραηλινούς στην πλειονότητά τους Τούρκοι, και τραυματίστηκαν δεκάδες».

Ας ξεκινήσουμε με τα αυτονόητα. Οι Ισραηλινοί δεν είχαν κανέναν ενδοιασμό! Οι δυνάμεις του στρατού τους δέχτηκαν, λένε, απρόκλητη επίθεση με πέτρες και καδρόνια(!),  και απάντησαν με τον πιο σκληρό τρόπο που θα μπορούσαν,  επιβάλλοντας το «δίκαιο» του ισχυρού και των όπλων. Μια τέτοια τρομοκρατική επίθεση από ένα κράτος που μας έχει «συνηθίσει» σε τέτοιες πράξεις  προκαλεί –τουλάχιστον- την οργή μας. Για να μην παρεξηγηθούμε, λοιπόν, η επίθεση στη νηοπομπή ήταν έγκλημα.

Ας μην ξεκινήσουμε, όμως, την συνήθη κουβέντα για το «κακό» Ισραήλ. Το θέμα το έχουμε ξανακουβεντιάσει, και είναι αρκετά πολύπλοκο για τον χώρο αυτής της στήλης. Ας δώσουμε λίγη σημασία στο εξής: για άλλη μια φορά, οι αθώοι ακτιβιστές, που μοναδικό σκοπό είχαν την αποστολή βοήθειας στην αποκλεισμένη Γάζα, στην ουσία υπήρξαν πιόνια! Άθελα τους, βέβαια, και αυτό αποδεικνύεται από τους νεκρούς, ήταν τα θύματα σε ένα παιχνίδι εντυπώσεων, πολιτικής, στρατιωτικής, και γεωστρατηγικής ισχύος. Ένα επικίνδυνο παιχνίδι ανάμεσα στο Ισραήλ και την Τουρκία.

Όλοι γνωρίζουν τον ρόλο που προσπαθεί να υφαρπάξει η Τουρκία στην περιοχή της Μεσογείου. Μετά την αποτυχία ένταξής της στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αποζητά τον ρόλο της περιφερειακής δύναμης, μιας δύναμης που θα μπορεί να ελέγξει ένα τεράστιας σημασίας εμπορικό, ενεργειακό και στρατιωτικό πέρασμα. Για να πάρεις αυτή τη θέση, πρέπει, πολύ απλά, να τα βάλεις με τον άλλον διεκδικητή. Ο «σκυλοκαβγάς» μεταξύ των δύο «νταήδων» της περιοχής μας έχει ξεκινήσει εδώ και πολύ καιρό στα λόγια, στην επίδειξη δυνάμεων, αλλά και σε περιφερειακές συγκρούσεις. Τώρα όμως, δυστυχώς, το παιχνίδι σοβαρεύει.

Στην ανακοίνωση του τουρκικού Υπουργείου αναφέρεται: «το Ισραήλ έδειξε, για άλλη μια φορά, ότι στοχεύει στους άοπλους και δεν δίνει σημασία στην ανθρώπινη ζωή και τις ειρηνικές πρωτοβουλίες. Καταδικάζουμε έντονα την απάνθρωπη αυτή πρακτική του Ισραήλ». Υπογραμμίζονται, δε, τα εξής: «Το λυπηρό αυτό γεγονός, που έγινε στην ανοιχτή θάλασσα, συνιστά βαριά παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου».

Δεν μπορεί, όμως, από τη μια να διαμαρτύρεσαι όταν άλλοι παραβιάζουν τα διεθνή ύδατα, και από την άλλη να το επικροτείς όταν σε συμφέρει! Δεν μπορείς να θεωρείς πειρατεία την νηοψία σε ένα πλοίο που προέρχεται από ένα πειρατικό λιμάνι της κατεχόμενης Αμμοχώστου! Δεν μπορεί να σε ενοχλεί η κατοχή της Γάζας και να μην σε ενοχλεί η επί 36 χρόνια κατοχή της Κύπρου!

Η Τουρκία, που σε καμία περίπτωση δεν είναι αθώα περιστερά, χρησιμοποίησε την αποστολή βοήθειας για άλλους σκοπούς. Γνώριζε τον τρόπο με τον οποίον θα αντιδρούσε το Ισραήλ, και, πολύ απλά, επιδίδεται σε γεωπολιτικοστρατιωτικές business στην πλάτη της ανθρωπιστικής βοήθειας. Και αυτό που με κάνει να νιώθω απελπισία είναι ότι η ηγεσία της Τουρκίας, του Ισραήλ, των ΗΠΑ, των Αραβικών κρατών, της Χαμάς, παίζουν παιχνίδια με το αίμα των ανθρώπων.

Και όμως οι μετανάστες έχουν ενσωματωθεί!

27/01/2010 Σχολιάστε

Έχουμε συνηθίσει σε μια παράλογη λογική στην Ελλάδα. Όταν κάτι δεν το συζητάμε, δεν υφίσταται και σαν πρόβλημα. Κι όμως, τα προβλήματα υπάρχουν εδώ και πολύ καιρό στη χώρα μας. Εμείς αρνούμαστε να τα αντιμετωπίσουμε, φοβούμενοι τις συνέπειες, το πολιτικό κόστος, τις αντιδράσεις και μερικές φορές και τις λύσεις. Με αφορμή το νομοσχέδιο για τη μεταναστευτική πολιτική της χώρας μας, θα κληθούμε, για άλλη μια φορά, να συζητήσουμε το πρόβλημα. Ας ελπίσουμε αυτή τη φορά να βρούμε και λύση.

Το πρόβλημα της μετανάστευσης είναι δύσκολο και σύνθετο, και γίνεται ακόμα πιο πολύπλοκο, επειδή στην Ελλάδα συγχέουμε τους όρους, και, μαζί με τη μετανάστευση, έχουμε κοτσάρει και την λαθρομετανάστευση, την εθνικής μας ταυτότητα και τον ρατσισμό. Σαφώς και είναι πράγματα που συνδέονται μεταξύ τους, αλλά κάποια στιγμή καλό θα είναι να ξεκαθαρίσουμε σε ποιο βαθμό και για ποιους λόγους.

Σε κάθε συζήτηση για τη μετανάστευση αναπόφευκτα επέρχεται η σύγκριση για το δικό μας μεταναστευτικό ρεύμα μετά τον Εμφύλιο. Τότε που χιλιάδες Έλληνες έπαιρναν τον δρόμο για την ονειρεμένη Αμερική, την μακρινή Αυστραλία, τη Γερμανία που είχε ανάγκη από εργάτες, προσπαθώντας να γλυτώσουν από τη φτώχεια και τις σκληρές συνθήκες της Ελλάδας, αναζητώντας διέξοδο και ελπίδα.

Οι χώρες που τους δέχτηκαν μπορεί να μην ήταν ο παράδεισος, αλλά τους ενσωμάτωσαν, τους έδωσαν ευκαιρίες και προοπτικές, και πολλοί από αυτούς πρόκοψαν. «Ναι, αλλά οι Έλληνες συμπεριφέρονταν αλλιώς γι’ αυτό». Η αλήθεια είναι πως πράγματι οι Έλληνες μετανάστες συμπεριφέρονταν αλλιώς στις χώρες που τους υποδέχτηκαν, αλλά όχι μόνο οι Έλληνες. Όλοι οι μετανάστες! Το θέμα ασφαλώς και δεν είναι γονιδιακό, γιατί πολύ αμφιβάλλω αν ο Έλληνας έχει γονίδιο καλής συμπεριφοράς, αφού, αν είχε, θα εκδηλωνόταν και στην χώρα του. Αλλά τότε γιατί;

Είναι πολύ απλό. Ακόμα και οι πιο απροσάρμοστοι θα πρέπει να ακολουθήσουν κάποιους κανόνες, προκειμένου να επιβιώσουν, πόσο μάλλον σε μια ξένη κοινωνία. Οι Έλληνες μετανάστες δεν είχαν καμία επιλογή παρά να μάθουν να εφαρμόζουν τους νόμους και τους κανόνες του νέου τους συνόλου. Γι’ αυτό και έμαθαν να σέβονται τους άλλους, αφού αυτή ήταν η κοινωνικά αποδεκτή συμπεριφορά. Έμαθαν να μην πετάνε τα σκουπίδια τους όπου βρουν, να μην παρκάρουν όπου γουστάρουν, να περιμένουν στην σειρά, να πληρώνουν φόρους, να δουλεύουν για να προκόψουν, και γι’ αυτό και κατάφεραν και να ενσωματωθούν και να δημιουργήσουν.

Αντιθέτως, σε μια χώρα όπου βασιλεύει η ανομία, η κατάλυση των νόμων, η έλλειψη σεβασμού, τα λαδώματα, η διαπλοκή και χίλια δύο άλλα, ποια χαρακτηριστικά της κοινωνίας μας περιμένουμε ότι θα ενσωματώσουν οι μετανάστες, προκειμένου να ενσωματωθούν με εμάς;  Όπως χαρακτηριστικά μου έγραψε και ένας φίλος από τον Καναδά, «If you grow up in abused environment, you will become an abuser” ή, όπως λέμε στα ελληνικά, «Με όποιον δάσκαλο καθίσεις, τέτοια γράμματα θα μάθεις»!

Το θέμα δεν είναι αν οι μετανάστες θα ενσωματωθούν στην κοινωνία μας. Αυτό, με τον άσχημο τρόπο, έχουμε φροντίσει να το κάνουμε. Το θέμα είναι αν μπορούμε να φτιάξουμε μια καλύτερη κοινωνία, ή, μάλλον, το θέμα είναι αν μπορούμε να φτιάξουμε μια καλύτερη κοινωνία όλοι μαζί.

Θεμελιώδες δικαίωμα ;!

28/11/2009 Σχολιάστε

Αντιγράφω την είδηση από το skai.gr: «Για πρώτη φορά η πρόσβαση στο Διαδίκτυο αναγνωρίζεται ως θεμελιώδες δικαίωμα, σύμφωνα με την αναθεωρημένη Οδηγία για τις Τηλεπικοινωνίες που ενέκρινε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Οι νέοι κανόνες, που θα πρέπει να έχουν ενσωματωθεί στην εθνική νομοθεσία έως το Μάιο του 2011, ενισχύουν τα δικαιώματα των καταναλωτών, δίνουν ώθηση στον ανταγωνισμό, εκσυγχρονίζουν τη χρήση του ραδιοφάσματος και βελτιώνουν την προστασία των προσωπικών δεδομένων».

«Σε ό,τι αφορά στο Διαδίκτυο, με την νέα νομοθεσία δίνεται ιδιαίτερη σημασία στην αρχή » του τεκμηρίου αθωότητας «. Περιορισμοί πρόσβασης σε χρήστη δεν μπορεί να επιβληθούν, παρά μόνον «αν είναι κατάλληλοι, αναλογικοί και απαραίτητοι εντός μιας δημοκρατικής κοινωνίας, με τον οφειλόμενο σεβασμό για το τεκμήριο αθωότητας, το δικαίωμα στην ιδιωτική ζωή και εφ’ όσον είναι το αποτέλεσμα μιας δίκαιης και αμερόληπτης διαδικασίας»».
Σίγουρα, η παραπάνω απόφαση αποτελεί μια ενδιαφέρουσα εξέλιξη. Η Ευρώπη, πλέον, αναγνωρίζει και με αυτό τον τρόπο τη σημασία που έχει το Διαδίκτυο στη σύγχρονη κοινωνία και στον δυτικό (και όχι μόνο) τρόπο ζωής, και, παράλληλα, υποστηρίζει ακόμα περισσότερο τις νέες τεχνολογίες και την καινοτομία. Επιπλέον, αν διαβάσετε το σύνολο της απόφασης, δίνεται σημασία και στο κομμάτι των προσωπικών δεδομένων και στον χειρισμό τους από τρίτους..

Ως άνθρωπος που ασχολούμαι με τις νέες τεχνολογίες και επαγγελματικά, σίγουρα η παραπάνω είδηση ακούγεται στα αυτιά μου ευχάριστα. Όχι για πολύ, όμως…. Μετά από λίγο, το αίσθημα που νιώθω είναι μάλλον αμηχανία. Δυστυχώς, ενώ θέλω να θεωρήσω την πρόσβαση στο Διαδίκτυο ως θεμελιώδες δικαίωμα, δεν μπορώ.

Στο μυαλό μου η φράση «θεμελιώδες δικαίωμα» έχει τη δική της βαρύτητα. Για εμένα θεμελιώδη για τον άνθρωπο είναι άλλα πράγματα, πιο αυτονόητα (σίτιση, υγεία, ελευθερία). Στην Ευρώπη, σήμερα, όλα αυτά τα έχουμε κατακτήσει; Αποτελούν χαρακτηριστικά της κοινωνίας μας; Έστω πως ναι,  αλλά τι γίνεται σε άλλες περιοχές του κόσμου; Αν το δει κάποιος έξω από τα σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τι γίνεται με αυτά τα δικαιώματα, μάλλον θα έπρεπε να σκύψει το κεφάλι, αλλά αυτό δεν είναι της παρούσης.

Εμείς, ως σνομπ Ευρωπαίοι, ναι, θέλουμε να λύσουμε όλα αυτά τα θέματα και να βοηθήσουμε, αλλά…. ας μιλήσουμε για κάτι άλλο, για τα κοινωνικά δικαιώματα ή, έστω, αυτά που έχουν μια κοινωνική εσάνς. Η δημοκρατία, η εργασία, η ισονομία, η ελευθερία του Τύπου, η προσβασιμότητα, το δικαίωμα στην παιδεία, η διαφύλαξη του περιβάλλοντος, είναι μερικά μόνο από τα θεμελιώδη δικαιώματα που κατά καιρούς έχουμε ανακηρύξει, αλλά και πάλι ποτέ δεν καταφέραμε να τα κάνουμε πράξη στην κοινωνία μας, που, άλλωστε, είναι και το ουσιώδες.

Πολύ φοβάμαι πως και η ελευθερία πρόσβασης στο Internet δεν θα είναι μια ακόμα φράση που θα μπει απλά στη λίστα, και ενώ δεν έχουμε λύσει ακόμα πιο βασικά θέματα.

Άγρια σκέψη *

06/11/2009 Σχολιάστε

Αντιγράφω την είδηση από τα διεθνή ΜΜΕ: «Έφυγε στα 101 του χρόνια ο πατέρας της σύγχρονης εθνολογίας, Κλοντ Λεβί Στρος, χάρη στις έρευνες του οποίου στις φυλές του Αμαζονίου, άλλαξε η ματιά μας στους πολιτισμούς «Σκέφτομαι τον κόσμο στον οποίο τελειώνω τις ημέρες μου. Και δεν αγαπώ αυτόν τον κόσμο», είπε πριν από μερικά χρόνια στη «Μonde.»eyes

Σε εποχές που η κυρίαρχη άποψη ήθελε τις πρωτόγονες κοινωνίες να στερούνται φαντασίας και λογικής, ο Λεβί-Στρος ξεκινώντας από τη μελέτη του σε φυλές της Βραζιλίας απέδειξε ότι οι αυτόχθονες δεν ζούσαν απλά για να ικανοποιήσουν βασικές, ζωώδεις ανάγκες τους, αλλά ότι πάσχιζαν να κατανοήσουν την προέλευσή τους.

Ήταν ο ουμανιστής που τόλμησε να φέρει σε διάλογο αλλά και ρήξη τους πολιτισμούς. Δεν φοβήθηκε να αμφισβητήσει τον Δυτικό. «Με αηδιάζει», τόνιζε «η βρωμιά που ξερνά η Δύση στα μούτρα της ανθρωπότητας». Τον τρομοκρατούσε ο «μαζικός πολιτισμός» των μοντέρνων κοινωνιών μας. Και δεν έκρυβε από νωρίς και τη μεγάλη αγωνία του για την εξαφάνιση πρωτόγονων φυλών. «Από το 1900 ώς το 1950 πάνω από 90 φυλές και 15 γλώσσες εξαφανίστηκαν στη Βραζιλία μόνο», σημείωνε έντρομος.

«Η Δύση», έχει γράψει, «απέκτησε στη διάρκεια του 18ου αιώνα την πεποίθηση ότι η προοδευτική επέκταση του πολιτισμού της ήταν αναπόδραστη απειλώντας την ύπαρξη χιλιάδων κοινωνιών πιο εύθραυστων, των οποίων όμως οι γλώσσες, τα πιστεύω, οι τέχνες και οι θεσμοί ήταν αναντικατάστατες μαρτυρίες του πλούτου και της διαφορετικότητας του ανθρώπινου είδους. Αν ελπίζουμε να μάθουμε μια μέρα τι είναι ο άνθρωπος, θα πρέπει να συγκεντρώσουμε όλες αυτές τις πολιτισμικές πραγματικότητες, οι οποίες δεν οφείλουν τίποτε στη συνεισφορά και την επιβολή της Δύσης».

Ο θάνατός του μας θυμίζει το πόσο επίκαιρος είναι σήμερα. Σε μια κοινωνία που μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της είναι η πολύ- πολιτισμικότητα, σε μια εποχή που συζητάμε για τη μετανάστευση, τα ανθρώπινα δικαιώματα, τις σχέσεις των πολιτισμών, τα ανοιχτά σύνορα, την Ευρώπη των λαών, την παγκοσμιοποίηση, πρέπει πάντα να συμπεριλαμβάνουμε τη βασικότερη ίσως παράμετρο που δεν είναι η οικονομία, η ανάπτυξη και διεθνείς σχέσεις, αλλά ο άνθρωπος. Ο άνθρωπος, όπως τον είδε ο Λεβι – Στρος, σε μόνιμη αλληλεπίδραση με τον κόσμο, δημιουργός πολιτισμού.

Όσο διαφορετικοί και περίεργοι κι αν μας φαίνονται οι άλλοι πολιτισμοί, όλοι τους δομούνται με βάση τις ίδιες πανανθρώπινες ανάγκες. Κανένας πολιτισμός δεν είναι ανώτερος κάποιου άλλου, μόνο και μόνο επειδή τού επιβάλλεται με την οικονομική και/ή στρατιωτική δύναμη. Η “άγρια σκέψη” είναι απλώς μια άλλη σκέψη και όχι η “σκέψη τού αγρίου”. Αυτό είναι το μήνυμα του μεγάλου φιλοσόφου.

* Το βιβλίο του Λεβι Στρος  «Άγρια σκέψη» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Παπαζήση

Της φυλακής τα σίδερα…

07/11/2008 Σχολιάστε

Πέρα όμως από την προβεβλημένη επικαιρότητα, τον Ομπάμα, την οικονομική κρίση, ψάχνοντας στις σελίδες των εφημερίδων ανακάλυψα την παρακάτω είδηση.

Σε μαζική απεργία πείνας στις φυλακές και αποχή από κάθε εργασία και δραστηριότητα της υπηρεσίας ετοιμάζονται να κατέλθουν οι κρατούμενοι όλων των ελληνικών φυλακών. Μέλη επιτροπών κρατουμένων από το σύνολο σχεδόν των σωφρονιστικών καταστημάτων διατυπώνουν 45 αιτήματα ανθρωπιάς προς το υπουργείο Δικαιοσύνης και προειδοποιούν τη κυβέρνηση: εάν μέχρι τις 30 Οκτωβρίου ο υπουργός Σ. Χατζηγάκης δεν τα αποδεχθεί εμπράκτως, θα αρχίσουν μαζική, παθητική απεργία μέσα στις φυλακές.

wire

Η απεργία πείνας ξεκίνησε από την Τετάρτη σε πολλές φυλακές και αν ρίξει κάποιος μια ματιά στα αιτήματα των φυλακισμένων θα διαπιστώσει ότι τα περισσότερα αν όχι όλα τα αιτήματά τους είναι πράγματα αυτονόητα και προσωπικά πίστευα ότι το σωφρονιστικό μας σύστημα τα είχε ήδη λύσει! Το ζήτημα είναι σοβαρό. Παρέμβαση για την κατάσταση έκανε και ο πρόεδρος της Δημοκρατίας,  Κάρολος Παπούλιας, ο οποίος χαρακτήρισε το ζήτημα των ελληνικών φυλακών «μεγάλο και οξύ θέμα» και την κατάσταση που επικρατεί εκεί «απαράδεκτη».

Οι κρατούμενοι στις φυλακές είναι άνθρωποι που δύσκολα μπορούν να υπερασπιστούν τα δικαιώματά τους μιας και είναι αποκλεισμένοι από σχεδόν κάθε μορφής επικοινωνία με το  έξω κόσμο. Όντας κρυμμένοι κάτω από το χαλάκι της κοινωνίας δεν μας ενοχλούν και δεν είμαστε υποχρεωμένοι να ασχοληθούμε μαζί τους και είναι χαρακτηριστικός ο τρόπος με τον οποίο τόσο τα ΜΜΕ όσο και οι περισσότεροι πολίτες αντιμετωπίζουν τέτοιου είδους καταστάσεις.

Είμαστε όλοι πολλοί πρόθυμοι
να συμμετάσχουμε σε μια διαδήλωση για τα δικαιώματα των κρατουμένων στο Γκουαντάναμο, χαρακτηρίζουμε τους Αμερικανούς βασανιστές με βάση όσα ακούμε να συμβαίνουν στις φυλακές του Αμπου Γκραιμπ, και κατηγορούμε τους γείτονές μας τους Τούρκους για τις άθλιες συνθήκες που επικρατούν στις φυλακές τους, Όμως οι ίδιοι εδώ και τουλάχιστον δέκα χρόνια γυρίζουμε την πλάτη σε βασικά δικαιώματα ανθρώπων.

Στην Ετήσια Έκθεση 2008, που δημοσίευσε τον Μάιο, η Διεθνής Αμνηστία υπογράμμισε ότι εξακολούθησαν να καταγγέλλονται υπερσυνωστισμός, άθλιες συνθήκες υγιεινής, κακομεταχείριση στις φυλακές και σε άλλα μέρη κράτησης και ανησυχητικός αριθμός αυτοκτονιών και λοιπών θανάτων κατά την κράτηση, μερικές φορές σε αμφιλεγόμενες συνθήκες. Μάλιστα η διεθνής οργάνωση  καλεί τις ελληνικές αρχές να λάβουν άμεσα όλα τα κατάλληλα, πρακτικά μέτρα ώστε να εκλείψουν οι παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των κρατουμένων και να συμμορφωθεί η χώρα μας με τα σχετικά διεθνή πρότυπα για την κράτηση σε φυλακές,

Το αν αυτοί οι άνθρωποι διέπραξαν εγκλήματα και πρέπει να τιμωρηθούν είναι θέμα της δικαιοσύνης να το κρίνει. Εμείς σαν κοινωνία θα πρέπει να διασφαλίσουμε ότι μια φυλακή ναι μεν δεν μπορεί να είναι πεντάστερο ξενοδοχείο, αλλά θα πρέπει να πλήρει στοιχειώδες κανόνες όχι επειδή μας το ζητούν οι διεθνής οργανώσεις, αλλά λόγω σεβασμού στα δικαιώματα του ανθρώπου.